منبع : آوا – کابل۲۸ -  قوس۱۳۸۸

ورود اسلام به افغانستان سابقه ی درازی دارد و شاید بتوان گفت که سابقه آن به همان دهه های نخستین هجری باز می گردد، سید جمال الدین حسینی- معروف به افغانی - در تاریخ افغانستان می نویسد: «افغانیان در زمان خود پیامبر اکرم^(ص) دعوت به اسلام را پذیرفته و هیئتی را به سر پرستی فردی به نام قیس به حضور پیامبر اسلام^(ص) فرستادند و این گروه در نزد پیامبر^(ص) ماندند و آموزش یافتند و در فتح مکه همراه دیگر مسلمانان شرکت داشتند و سپس به منطقه ی خود بر گشته و در نشر اسلام بویژه در کوه های غور کوشش نمودند که در نتیجه همه ی مردم آن مناطق به اسلام گرویدند.»

مردم کوهستان غور بین سال های۴۰-۳۰ هجری اسلام و تشیع را پذیرفتند. اعزام فرماندار، از سوی امام علی^(ع) به منطقه ی خراسان و رفتار انسانی او با عموم مردم موجب علاقه و گرایش ساکنان غور به اهل بیت^(ع) شد. مقاومت های سر سختانه مردم غور در مقابل عوامل بنی امیه، شدت علاقه آنان را به اهل بیت^(ع) نشان می دهد، به طور کلی از لحاظ تاریخی جای تردیدی نیست که محبیین اهل بیت^(ع) از همان آغاز فتح اسلامی در افغانستان بوده اند؛ اینک نگاه کوتاه به پیشینه ای تاریخی و برگزاری مراسم محرم و عاشورا در افغانستان اشاره می گردد.
در تاریخ، گذشته مردم مسلمان ومحبیین اهل بیت^(ع) در این سرزمین نشان می دهد که تا زمان عبدالرحمن به طور خودمختار و نیمه مستقل مراسم سوگواری در این کشور برگزار می گردید. اما درعصر امیر عبدالرحمن خان، شیعیان افغانستان در انزوا از سایر مردم، در دره‏ های کم زمین و کوه‏هاى دشوارگذار افغانستان مرکزى زندگى مى‏کردند.
 عبد الرحمن خان و قتل عام شیعیان (۱۲۹۸-۱۳۱۹) اتحاد پیروان مذهب تشیع و تسنن و نفرت آنان از انگلیس موجب شد که انگلیس انتقام شکست‏هاى پیاپى خود را از ملت افغانستان به وسیله منصوب کردن عبدالرحمن خان به حکومت افغانستان و تحریک وى به خشونت‏ بگیرد. شیعیان که تا این زمان در عمل به مذهب و اجراى فقه جعفرى آزاد بودند.عبدالرحمن براى تحکیم موقعیت و اجراى منویات انگلیس در ابتدا دست ‏به دو اقدام عمده زد:
۱/ تاسیس ارتش وابسته و قوى که با راهنمایى و کمک تسلیحاتى و مالى انگلیس انجام شد.
۲/ ملت افغانستان که با تقدیم هزاران شهید و تحمل خرابى فراوان استقلال کشور را حفظ کرده بودند بعد از پایان یافتن جنگ و خروج انگلیس زمام کشور را در دست کسى دیدند که به نحو آشکار و با سازش ننگین قیمومیت‏ «انگلیس‏» را در امور خارجى افغانستان پذیرفت، وى براى جبران این امر و اغفال ملت‏، خود را حامى اسلام و رهبر سیاسى - مذهبى مردم خواند و از آن‏جا که شیعیان را بزرگ‏ترین خطر در راه اجراى اعمال خویش مى‏دانست ‏با نقشه انگلیس و با خریدن ملاهای درباری و خودفروخته، شیعیان را کافر اعلام کرد ومردم را به جهاد علیه آنان و یا به تسنن واداشتن‏شان فرا خواند.
بنا بر این قبل از حدود شش دهه، (پس از دوران عبدالحمن خان) تجلیل از سالروز شهادت سرور آزادگان حضرت امام حسین^(ع) در پایتخت ونقاط مختلف افغانستان به دلیل خوف از حاکمان وقت مراسم سوگواری مخفیانه برگزار می گردید (در این مورد به کتاب سیف الاسلام، تألیف حضرت آیت الله العظمی سید محمد سرور واعظ^(ره) مراجعه گردد.)
 اما پس از ارشاد وتبلیغ روشنگرانه عالمان دینی به خصوص فقیه بیدارگر، حضرت آیت الله العظمی حجت کابلی^(ره) و با تأسیس بنای تکیه خانه عمومی چنداول مراسم سوگواری اباعبدالله الحسین^(ع) به صورت علنی و رسمی برگزار شد و شاه آن وقت در روز عاشورا با برخی از اعضاء کابینه در تکیه خانه عمومی چنداول و گاها به مدرسه محمدیه آیت الله العظمی واعظ شهید^(ره) شرکت می نمودند.
با آغاز جهاد و روی کار آمدن دولت اسلامی در این سرزمین باعث گردید تا مسلمانان شیعه وسنی با عاشورا آشنائی بیشتر پیدا نمایند و هر سال نسبت به گذشته، سالروز شهادت حضرت حسین ابن علی^(ع) و یاران فداکارش در کابل و دیگر ولایات افغانستان با حضور وسیع مردم هرچه با شکوه تر برگزار می گردد و نسبت به سال های قبل از نظم و تدابیر بهتری برخوردارمی باشد؛ هر چند در برخی از کشورهای اسلامی دشمنان اسلام تلاش نمودند تا با عناوین مختلف مذهبی، سیاسی، قومی و … در میان حلقات افراطی باعث تشنج و درگیری های خانمانسوز داخلی گردند؛ اما خوشبختانه در افغانستان علمای هوشیار و روشن ضمیر دینی اهل تشیع و تسنن مخصوصاً اعضای شورای اخوت اسلامی براساس اصل وحدت دینی میان پیروان مذاهب اسلامی تاکید داشتند و با برگزاری مراسمات دینی همیشه کوشیده اند به اسرع وقت مشترکاً دسایس و توطئه دشمنان نفاق افکن را خنثی سازند.
در افغانستان به خاطر اکثریت غالب اهل تسنن، همواره تاکنون اقلیت تشیع از سوی حکام مستبد همانند دوران عبدالرحمن خان و حاکمیت طالبان مورد تنفر و ظلم بودند، ولی پس از سقوط گروه طالبان تا هم اکنون مراسم محرم با شکوه گرامی داشته می شود؛ بنا براین مراسم سوگواری اباعبدالله الحسین^(ع) از همان نخستین روزهای شهادت آن بزرگوار تا کنون تحت شرایط مختلف به صورت های گوناگون دایر می گردید، تا اینکه در این اواخر جهانگیر شده است واین را نباید فراموش کرد که پیروان مکتب اهل بیت^(ع) سالیان متمادی همواره کوشیده اند که به هر قیمت عاشورا را زنده نگه دارند و در این راه در سایه جهل و تعصب وقلدوری, فشارهای جانکاهی راتحمل کرده اند. عالمان دینی و دینداران در این راه جان داده اند و بارها تا آستانه مرگ پیش رفته اند . 
یکی از دستاوردهای مهمّ قیام کربلا، تبیین شیوه‌ای اصولی و بسیار مؤثّر در مبارزه با حکومت‌های سلطه‌گر و زورمدار بوده است. حادثة کربلا، یک قیام اسوه و یک سیرة عام برای تئوری انقلاب و یک پیام انقلابی ـ تاریخی است که برای هر عصری، پیام ویژه‌ای دارد. بر اساس ویژگی‌های شاخص نهضت امام حسین^(ع)، میان جنبش‌های اسلامی در سراسر جهان اسلام، پیوند به وجود آمد و موج بیداری و انقلاب، مناطق وسیعی از جهان اسلام مانند مصر، سوریه، لبنان، عراق، ترکیه، افغانستان، پاکستان، الجزایر، تونس، مراکش، حجاز، اندونزی، هندوستان و ایران را در بر گرفت.
اما از سال ۱۳۸۵ بدینسو، همه ساله محافل با شکوهی از سوی شورای اخوت اسلامی با حضور شخصیت های برجسته این کشور در مسجد عیدگاه کابل برگزار می گردد، در این چند سال اخیر حکومت با تدابیر ویژه امنیتی سهم گرفته وبا حضور و استقبال شخصیت های فرهیخته علمی، سیاسی و حکومتی، نمایندگان مجلس سنا و پارلمان و صدها تن از اقشار مختلف مردم مسلمان سنی وشیعه از عاشورا تجلیل به عمل می آورند.
 حجت الاسلام والمسلمین حاج سید محمدهادی «هادی» مسئول کمیسیون تبلیغات شورای علمای شیعه بعنوان رئیس کمیسیون برگزاری مراسم سوگواری از سوی شورای علمای شیعه و شورای اخوت اسلامی بامسئولین وزارت خانه های دفاع ملی، داخله، امنیت ملی، نماینده ریاست جمهوری، آیساف و… نشست مشترک جهت تنظیم برنامه های عزاداران حسینی فعالیت شبانه روزی می نمایند، در سال گذشته که جلسات در کارنیزیون اردوی ملی بود، حقیر از اول تا یازدهم محرم در کمیسیون ذکر شده حضور داشتم، محرم و عاشورای آن سال با شکوه هرچه تمام تر نسبت به سال های قبل برگزار شد؛ بدون تردید مراسم عاشورا در افغانستان سابقه بسیار دارد، اما درنحوه برگزاری این مراسم در سال های اخیر تغییرات زیادی رونما شده است. در گذشته های نه چندان دور مراسم عاشورا بیشتر در حسینیه ها برگزار می شد و مردم با تجمع در حسینیه ها پای منبر روحانیون می نشستند، سینه می زدند و با گوش دادن به روضه خوان ها می گریستند. به این ترتیب برگزاری مراسم عاشورا صرفا به حسینیه ها محدود بود و این مراسم عزا داری ١٣ روزه بسیار با سادگی برگزار می شد، از گذشته ها(از زمان حضرت آیت الله العظمی حجت^(ره)) عاشورا در افغانستان تعطیل عمومی بوده است، شیعیان و اهل سنت کشور این روز را با حضور در مساجد و تکایای گرامی می‌دارند و به عزاداری و توزیع خیرات می‌پردازند. سال قبل مقام‌ های دولت افغانستان در نشستی که با حضور شماری از مدیران شبکه‌های تلویزیونی برگزار شد، خواستار احترام به شعائر اسلامی در ماه محرم و پرهیز از پخش برنامه‌های مخالف شرع شده بودند. 
در میان شبکه‌های مختلف تلویزیونی در کابل تنها یک شبکه دولتی و بقیه از سوی بخش خصوصی اداره می‌شود. اغلب برنامه‌های‪ نزدیک به بیست شبکه تلویزیونی اختصاص به میزگردها با شرکت علمای شیعه و سنی در مورد واقعه کربلا، پخش مستقیم مراسم عزاداری از کربلا، فیلم‌های مستند و برنامه‌های محرم و عاشورا اختصاص دارد و از سوی دیگر افغانستان کشور اسلامی است که نشر موسیقی و نمایش فلم های هنری با پارچه های رقص و آواز، از قدیم الایام تاکنون در ایام عاشورا مخالف عنعنات مردم مسلمان افغانستان بوده است. در روز های تاسوعا و عاشورا که از روز های مقدس و مصادف با شهادت امام حسین^(ع) نواسه پیامبر اسلام^(ص) است، همه تلویزیون ها و رادیوها در کشور، برنامه های مذهبی پخش می نمایند. 
نویسنده: سید جعفر عادلی