در مراسم که قبل از ظهر جمعه ۱۶ دلو برابر اربعین حسینی(ع) از سوی مجمع فرهنگی بقیت الله(عج) در منزل دکتر علوی برگزار گردیده بود، عده ای محبین اهلبیت(ع) با وجود سردی هوا در آن شرکت نموده بودند؛ محفل با قرائت قرآن کریم توسط سید نورآغا احسانی و سیدمهدی… آغاز و مداحان هریک: سید محمد حسینی، سید عباس حسینی، سید رضا احسانی و سید عبدالعظیم هاشمی با ذکر مصائب سالار شهیدان و مصیبت‌های وارده بر خاندان حضرت اباعبدالله الحسین(ع) نوحه سرایی نمودند و پس ازآن، محفل با سخنرانی حجج اسلام: سید جعفرعادلی«حسینی» و سیدمحمدعلی صدر ادامه یافت و آنان از نقش حضرت امام زین‌العابدین(ع) و حضرت زینب کبری(س) در بیدارگری‌های جریان کربلا یاد کرده و باعث بقای نهضت حسینی را نتیجه رنج‌های این دو شخصیت خواندند.

حجت الاسلام والمسلمین سید جعفرعادلی«حسینی» رئیس مجمع فرهنگی بقیت الله(عج) در این محفل گفت: با گذشت حدود ۱۴ قرن واقعه جانسوز قیام امام حسین(ع) و یارانش نه تنها فراموش نشده، بلکه بر شمار هواداران امام حسین(ع) روز به روز افزوده شده و ابعاد قیام آن حضرت از نظر سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و مذهبی روشن‌تر شده ‌است.

آقای عادلی، در تحلیل دو جریان هابیلى وقابیلى در تاریخ انسان پرداخته وامام حسین(ع) را مظهر مظلومیّت جناح هابیل معرفى نموده و اضافه کرد: در طول تاریخ دو خط حق باطل بوده و در زیارت وارث وقتی که به امام حسین(ع) سلام می نماییم، سلام را  با نام پیامبران الهی  آغاز می کنیم، زیرا  امام حسین(ع) وارث انبیاء وبقاء اسلام است.

وی گفت: یکى از زیارت معروف ومشهور بین شیعه که از اخبار وروایات گرفته شده، زیارت وارث است که مرحوم فیض کاشانى در کتاب وافى جلد دوّم، این زیارت را به طور کامل نقل نموده است، ودر این زیارت ائمه هدى(ع) کیفیت سلام واظهار ارادت به ساحت مقدس بزرگ رهبرآزادگان جهان وسالار شهیدان حسین بن على(ع) را بیان نموده‏اند، وشایسته است که مردم در هنگام خواندن این زیارت شریفه دقت کنند ومعناى جملاتى را که با لفظ وارث شروع شده است وخطاب به امام‏حسین(ع) است بدانند، در زیارت مى خوانیم: «اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یاوارِثَ آدَمَ صِفْوَهِ‏اللّه، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یاوارِثَ إِبْراهِمَ خَلیل اللّهِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یاوارِثَ مُوسى کَلِیم اللّه، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یاوارِثَ عیسى رُوحِ اللّه، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یاوارِثَ مُحَمَّدٍحَبیبِ اللّه» یعنى سلام برتواى وارث آدم برگزیده خدا، سلام برتو اى وارث نوح پیامبرخدا، سلام برتواى وارث ابراهیم دوست خدا، سلام برتو اى وارث موسى که خدا باوى سخن گفت، سلام بر تو اى وارث محمّد(ص) حبیب خدا.

لذا امام حسین(ع) نشانگر تمام صفات کامله انبیاء(ع) است، یعنى اگر کسى بخواهد علم آدم، حکمت نوح، خلیل الهى ابراهیم، هیبت موسى، زُهد عیسى، وصفات خاتم انبیاء(ع) را مشاهده نماید باید، به صورت امام حسین(ع) نگاه کند او آئینه است که همه انبیاء(ع) در آن پیدا ونمایان است واخبار واحادیث فروان دلالت براین مطلب مى کند.

اینکه امام حسین(ع) را وارث آدم وسایر پیامبران الهى در زیارت نامه(وارث) مى خوانیم، براى همین است، که نقطه اتصال همه حرکت هاى الهى در عاشورا وقیام امام حسین(ع) است، عاشورا و واقعیت سر شارکربلا یعنى، حضور مجدد آدم، نوح، ابراهیم، اسماعیل، موسى،عیسى و پیامبربزرگوار اسلام(ع) است.

عادلی«حسینی»  در ادامه سخنانش اضافه نمود: وقتی کسی می خواهد درباره عاشورا وکربلا وامام حسین(ع) صحبت نماید معمولا این سوال ها در ذهن انسان پیدامی شودکه امام حسین(ع) برای تحقق بخشیدن چه اهدافی به کربلا آمد وماچه درسهای ازانقلاب آن حضرت می آموزیم؟

رئیس مجمع در پاسخ این سئوال افزود: امام حسین(ع) بامعرفی چهره ای واقعی یزید ونظام فاسد وی که باطل وغیرصالح بود، زمینه سقوط حاکمیت باطل ونجات مردم و جامعه اسلامی رافراهم ساخت و امروز که از حادثه کربلا بیش از هزار و چهارصد سال می گذرد، نهضت آن حضرت فراموش ناشدنی و جاویدانه است، برای اینکه:

۱ – قیام امام حسین(ع) صد درصد خدایی و انقلاب و نهضت انسانیت در برابر حیوانیت بود.

۲ – همه انقلاب ها اعم از اسلامی و غیر اسلامی برای فتح و پیروزی پدید آمده اند، ولی امام حسین(ع) برای زنده نگه داشتن دین و انسانیت به شهادت رسید و پیروزی جاویدانه را کسب نمود.

سخنرانی بعدی این محفل حجت الاسلام والمسلمین سید محمد علی صدر، فرزند علامه شهید سید انورشاه صدر(ره) خطیب تکیه خانه عباسیه چنداول بود، او نیز از برگزاری مراسم اربعین شهادت امام حسین(ع) و یاران وفادارش یادآورشده و ضمن قدر دانی از برگزاری مراسم اربعین، توسط مجمع فرهنگی بقیت الله(عج) گفت: چنانچه در روز اربعین کاروان اهل بیت(ع) در حالی وارد کربلا شد که حامیان حکومت وقت را در مرکز آن نسبت به حکومت معترض ساخته و پیروزمندانه از شام بازگشته بود، لذا  هر فرد متدین و مسلمان میتواند در شرایط دشوار زندگی رسالت دینی خود را انجام دهد. چنانچه گفته اند؛  اگر خواهی که مثل ثواب شهدای کربلا را داشته باشی پس هرگاه که مصیبت آن حضرت را یاد کنی بگو: «یا لَیْتَنی کُنْتُ مَعَهُمْ فَاَفُوزَ فَوْزاً عَظیما» یعنی ایکاش من بودم با ایشان و رستگاری عظیمی می‌یافتم.

جناب آقای صدر در مورد ثواب گریه و گریانیدن برای امام حسین(ع) گفت: گریه نمودن بر مصائب اهل بیت رسالت(ع) خصوصا سرخ روی آل عبا، فخر رسالت و افتخار زنت شهادت، چنانکه حضرت امام صادق(ع) فرمود: هر که گریان شود برای ترحم بر ما البته حق تعالی رحمت خود را شامل حال او گرداند، پیش از آنکه اشک از دیده او بیرون آید و چون آب دیده بر روی او جاری گردد، اگر قطره از اشک او در جهنم ریزد حرارت آن را فرو می نشاند و هر که دلش برای ما بدرد آید در وقت مردن چون ما را ببیند شاد شود و آن شادی از دلش برطرف نشود تا در حوض کوثر بر ما وارد شود و کوثر این قدر از لذت های طعام ها به کام دوستان ما می رساند که نمی خواهند از آنجا برگردند و جمیع بوهای خوش را به مشام او می رسانند، او می گوید که من راضیم که در اینجا بگذراند و نعمت دیگر نمیطلبم و هرکس که محبتی بر ما دارد لذت آن را از آن آب بیابد و به روایتی،  قطرات آن اشک را ضبط و در سلک اعمال او کنند و قیمت آنها در روز جزا ظاهر خواهد شد، و آن حضرت به ابن بکیر فرمود که حضرت امام حسین نظر می کند به سوی زیارت کنندگان خود و ایشان را بهتر می شناسد از کسیکه فرزند خود را شناسد و به سوی گریه کنندگان نگران است و طلب آمرزش کند برای ایشان و از پدران خود نیز سوال می کند که برای او استعانت کنند و گوید: ای گریه کنندگان بر من اگر بدانی که آنچه حق تعالی برای تو مهیا کرده از ثواب ها البته شادی تو زیاده بر اندوه تو خواهد بود و از خدا سوال می کنند که هر گناهی که او کرده باشد بیامرزد و فرمود که اگر گریه کنی بر حسین(ع) تا اشک تو جاری شود خدا جمیع گناهان تو را بیامرزد از صغیره و کبیره کم یا بسیار، اگر خواهی ما را ملاقات کنی پاک، پس زیارت کن حسین(ع) را و اگر خواهی در غرفات بهشت با ما باشی پس لعن کن بر قاتلان امام حسین(ع) و اگر خواهی مثل شهدای کربلا ثواب داشته باشی هرگاه مصیبت آن حضرت را یاد کنی بگو: «یا لیتنی کنت معهم فافوز فوزاً عظیماً» و ثواب هدیه به ارواح مطهر ایشان ثواب عظیم است.

مراسم عزاداری در مناطق مرکزی معمولا از اول محرم شروع می گردد و جمعیت سوگواران  برخلاف ساکنین شهرها که هرچه به عاشورا نزیکتر می شود افزایش می یابد، در آن مناطق از آغاز محرم حضور مردم گسترده و با شکوه هست.

حجت الاسلام سیداسدالله حیدری، عضو مجمع فرهنگی بقیت الله(عج) و در حال حاضر پس از ارتحال مرحوم سید محسن مشهور به آقای رئیس  تکیه دار، تکیه خانه(حسینیه) غوچی کجاب می باشد و در ماههای محرم و صفر بعنوان خاتم، مسئولیت اداره تکیه خانه را دارد، مجله عصر انتظار بمناسبت اربعین حسینی، راجع به رسومات و عنعنات برگزاری مراسم سوگواری اباعبدالله حسین(ع) و یاران با وفای آن حضرت در ارتباط سالروز اربعین شهادت امام حسین(ع)  از پیشینه تاریخی عاشورا در مناطق مرکزی سئوالاتی را به حضور ایشان طرح نموده وی در پاسخ چنین اظهار می دارد: سالهای طولانیست که  مراسم بزرگداشت عاشورا و اربعین حسینی در مناطق مرکزی  افغانستان و مخصوصا بهسود با حضور تمام اقشار جامعه از زن و مرد برگزار میگردد که نشان دهنده علاقه آنان به اهل بیت(ع) است.

جناب آقای  حیدری، در سن یک سالگی پدر را از دست می دهد، وقتی که بزرگ می شود در کنار برادرش مرحوم آقای رئیس در امورات اجتماعی و برنامه ریزی تکیه خانه حضور فعال داشته، از ایشان در مورد نحوه برگزاری جلسات عزاداری پرسیدیم و در این مورد گفت: مراسم عزاداری از روز اول محرم آغاز و سخنرانی ها شروع می شود و بیشتر شب ها مردم سینه زنی می کنند، اطرافی ها نسبت به شهرنیشینان زیاد تر علاقمند شنیدن سخنرانی هستند، آنها ساعت ها با حوصله مندی به پای دیباچه و نوحه خوانی و همین طور سخنرانی وعاظ نشسته و بدون اینکه احساس خستگی کنند با علاقمندی فراوان به تعزیه داری و سخنرانی اهل منبر و تبلیغ گوش می دهند.

در مناطق مرکزی همانند شهر کابل، مردم هفتمین روز ماه محرم را به حضرت ابوالفضل العباس(ع) سردار لشکر امام حسین(ع) اختصاص می دهند، مردم افغانستان مخصوصا مناطق هزاره جات بر این عقیده اند که هیچ کسی از درگاه حضرت ابوالفضل العباس (باب الحوایج) برای برآورده شدن حاجت های شان نا امید بر نمی گردد.

به همین مناسبت روز هفتم به «روز عَلمَ کَشی» معروف است، گروپ مخصوص با نظارت تکیه دار،  علم و شبیه سازی گهوراه را در خانه تکیه دار انجام می دهند و عزاداران، علم ابوالفضل العباس(ع) را با پارچه های مخصوص می پوشاند و در نقطه ای از تکیه خانه، محل عزاداری که قبلا آماده نموده قرار می دهند، عزاداران در حین انتقال علم به مکان از قبل تعیین شده به دو گروه تقسیم می شوند: دسته ی اول می گویند «این علم از کیست که بی صاحب است» و بر سینه می زنند و گروه دوم جواب می دهند «این علم از ماه بنی هاشم است».

در این هنگام سینه زنی شتاب بیشتر می گیرد و سینه زنان با صدای «حسن جان و حسین جان» به دور علم منسوب به حضرت ابوالفضل العباس(ع)  می گردند و عزاداری می کنند و شب و یا روزهای بعد به همین منوال سینه زنی ادامه می یابد.

شب یا روز نهم محرم در آن مناطق به شب و یا روز گهواره کشی معروف است، به همین مناسبت در اماکن عزاداری مراسم «گهواره برداری» برپا می شود؛ در این مراسم همزمان با پایان روضه و سخنران مجالس عزاداری، گهواره ای به یاد طفل شیرخوار امام حسین(ع)  حضرت علی اصغر سبزپوش می شود و یکی از مسوولان هیات عزاداری آن را بر دوش می کشد و در مجلس عزاداری به اهتزاز در می آورد؛ شرکت کنندگان در این مجالس نیز به یاد کودک شیرخوار امام حسین(ع) اشک ماتم می ریزند و بر گهواره سبزپوش بوسه می زنند و همچنین نذورات خود را که بیشتر وجه نقد است به این گهواره می اندازند و کودکان خود را لحظاتی در این گهواره می خوابانند. مردم روز نهم محرم (تاسوعا) و عاشورا را  تعطیل می کنند. شب و روز عاشورا نسبت به دیگر زمانها تفاوت دارد و بیشتر وعاظ در دو وقت به ذکر مصیبت می پردازند.

غروب روز عاشورا یعنی شب یازدهم، دسته‌های عزادار دیگر بار به راه می‌افتند و به یاد غریبی اهل بیت امام حسین(ع) و شهدای کربلا در شام عاشورا، شام غریبان می‌گیرند و چراغ ها را خاموش می‌کنند و به نوحه خوانی و سینه زنی می پردازند.

عزاداری دهه محرم در شب های بعد با سخنرانی ها و سینه زنی ادامه یافته و در شب سیزهم خاتمه می یابد. اما پس از سیزدهم محرم جعه خوانی ها تا چهل روز ادامه می یابد، در چهلمین روز از سالروز شهادت امام حسین(ع) که به اربعین مشهور است، همانند روزهای دهه محرم تجلیل می گردد، دهه محرم و اربعین حسینی ساکنین آن محل برای شرکت کنندگان نذر و خیرات می دهند، در مناطق مختلف بهسود نذورات مردم گوشت و کوچه(حلیم) که با ذبح گاو وگوسفند از گوشت و گندم تهیه می گردد، غذای بسیار قوی و مفید است و در پخت آن برخی افراد فنی و توانمند نیاز دارد که با حوصله ساعت ها باید آن را آماده کنند.

آقای حیدری در مورد تأسیس تکیه خانه غوچی و شخصیت حجت الاسلام والمسلمین مرحوم سیّد حیدر آخوند گفت: سید حیدر آخوند شخص عالم، پارسا، معارف دوست و صاحب کرامت بود که بیشتر عمرش را صرف فراگیرى علوم متداوله زمانش و ترویج آن در مناطق مختلف نموده و سالیان متمادى با اخلاق حمیده، حوصله‏مندى وسعه صدر، در محل زندگى خویش با افتتاح تکیه خانه  غوچی در سال ۱۳۴۳  به تبلیغ در امور دینى و امربه معروف و نهى از منکر پرداخت. او سال ۱۳۱۸ خورشیدی در تهاجم که کوچی ها به مناطق مختلف بهسود نموده بود، هفت مرمی در دست راستش اصابت می کند و مورد اذیت و آزار مهاجمین قرار می گیرد.

مرحوم سید حیدر آخوند، سید با عظمت، با وقار مردم دار و با اعتبار بود که او دروس حوزوی را نزد حضرت آیت الله العظمی سید محمد حسین مشهور به حاج آقای اوجی تحصیل نمود و تکیه خانه غوچی را در اواخر عمرش تأسیس و به فعالیت های تبلیغی و دینی تا آخر عمر ادامه داد، اما بعد از وفات او فرزندش حجت الاسلام سید محمد نبی به فعالیت های دینی و تبلیغی اشتغال داشت و او تحصیلات حوزوی خویش را در سرخکبوم نزد حضرت آیت الله مرحوم سید شاه عبدالعظیم آقا فرا گرفت.

هرچند منبر کهنه غوچی را سید حیدر آخوند بنا نهاد و بازسازی آن توسط فرزندش سید محمد نبی صورت گرفت و پنجاه سال مردم در منبر کهنه  غوچی مراسم عزاداری را  برپا داشتند.

ناگفته نماند که قبل ازتأسیس تکیه خانه غوچی توسط مرحوم سید حیدر آخوند، همه در تکیه خانه قدیمی سبز درخت مشهور به منبر کهنه می باشد، در ایام محرم تجمع می نمودند، آن تکیه خانه، مادر منبر ها ست که در آن زمان از مناطق خارقول، دامرده و غوچی در همین مکان مراسم را برپا می داشتند. منبرکهنه سبزدرخت را حجت الاسلام والمسلمین سید حاجی حسین کربلایی مشهور به سید وکیل پدر حجت الاسلام والمسلمین مرحوم سید سرورکربلایی بنا نهاد، سید حیدر آخوند و بسیار از بزرگان دیگر از اسپلاق گرفته تا دامرده کنار سید وکیل آقا  به منبر کهنه می رفتند  و همه فیصله نموده بودند که باید این سید بزرگوار در راس برنامه های برگزاری مراسمات دینی باشند. اما در حمله کوچی ها که منجر به  تخریب منبر کهنه شد، جمعیت مردم نیز بیشتر گردیده بود، سید حیدر آخوند و برخی دیگر بزرگان در مناطق خودشان تکیه خانه های جداگانه را ساخت و ساز نمودند.

سیّد حاجی حسین کربلایى مشهور به سید وکیل انسان شجاع، متقى، صاحب کرامات و در سخاوت و ایثار زبان زد خاص و عام بود. او تمام مشکلات اجتماعى مردم خویش را با تدبیر و درایت حل و فصل مى‏نمود و هیچگاه راضى نمى‏شد که امور مردم را به حکومت ظالم محول نماید و بدین جهت مشهور است که آن بزرگوار مى‏خواست مردم محروم منطقه را از همه‏ى مزایاى زندگى برخور دار سازد، لذا مصدر امر خیرى شد که سرانجام موفق گردید براى اوّلین بار در منطقه «کجاب سُفلى» تکیه خانه‏ى را احداث نماید تا بدین وسیله پایگاه معنوى براى مردمان آن محل ایجاد کرده باشد، این «تکیه خانه» سالیان متمادى محل اجتماع مردم بوده و سخنرانى‏هاى ارشادى و روشن گرانه در آن جا اراد مى‏شد. حدود هفتاد سال قبل حجت الاسلام والمسلمین سیّد محمد سرور کربلایى در فاصله‏ى ۲۰۰ مترى آن بالاى زمین شخصى خویش به تأسیس تکیه خانه‏ى بزرگترى اقدام نمود.

حجت الاسلام والمسلمین سید حیدر آخوند پس از تخریب منبر کهنه سبز درخت اقدام به تأسیس تکیه خانه غوچی می نماید، و او در همین مکان تبلیغ و تدریس می نمود واز جمله شاگردانش: حاج شیخ چمن میره زار، ملا قاسم جمیلی، حاج دین محمد از گردگان، حاجی ملا برات غوچی می باشد. پس از فوت سید حیدر آخوند فرزندش مرحوم سید محمد نبی جلسات را ختم می نمود و تکیه داری می کرد.

بعد از فوت پدر مرحومم سید محمد نبی، برادر بزرگم مرحوم آقای رئیس در سن ۱۸ سالگی مسئولیت تکیه خانه را عهده دار می شود و تا قبل از مهاجرتش به پاکستان تکیه دار منبر  غوچی بوده و تبلیغ می نمود، وقتی که جهاد آغاز شد مردم او را در رأس خودشان قرار دادند و پس از او سید محسن مشهور به رئیس گردید، وی مدتی خزانه دار بود، در دوران جهاد حضور فعال داشته و پس از حاکمیت طالبان به پاکستان مهاجرت نمود، در همانجا رحلت نمود. مرحوم آقای رئیس نیز دروس دینی را  به مدرسه آیت الله مرحوم سید شاه عبدالعظیم در سرخکبوم و  سبز درخت کجاب نزد حجت الاسلام والمسلمین مرحوم سید اسماعیل آخوند مشهور به حاج آقای کلان  فرا گرفت.

جناب آقای حیدری پس از ارتحال برادرش مرحوم آقای رئیس مسئولیت تکیه خانه غوچی را عهده دارهست، به باور وی مردم  در دادن نذر و خیرات آماده گی خوبی دارند و هرکدام در نوبت و سهم خودشان برای بهتر ادا نمودن نذورات سعی و تلاش مجدانه به خرج می دهند و او در این زمینه اظهار می دارد: در تکیه خانه غوچی از گذشته ها رسم این بوده و نذورات محرم به اقوام مختلف تقسیم گردیده  و از همان روز اول که این تکیه تأسیس گریده بود، نذر روز اول را سید حیدر آخوند به عهده داشت، رواج گوشت کوچه می باشد،  هرتول که نوبتش می رسد، نذرش را می دهند  وچنانچه تعداد جمعیت شان کم و یا زیاد شود، فرق نمی کند که در جمعت اقوام تفاوت آمده باشد و لی رسم همان هست که این تقسیمات از زمان سید حیدرآخوند تا هنوز پا برجاست.

از گذشته ها تا کنون نذر روز اول را  تکیه دار می دهد، این رسم از سال ۱۳۱۴ دوران  مرحوم حجت الاسلام والمسلمین سید حیدر آخوند تا هم اکنون ادامه دارد، نذر از روز دوم محرم آغاز و تا روز دهم ادامه می یابد، روز اول را خود  تکیه دار نذر می دهد و بعد تا دهم محرم طوایف مختلف از جمله: غوچی بالا وپائین، آهنگران، گردرگان،  قوچنگ جوی، میره زار، اسپلاق وآهنگران.

جناب آقای حیدری راجع به سایر تکاچنین اظهار داشت:  تکایای دیگری که در دره کجاب هست، بعضی آنها تکیه دار مشخص دارند، و بعضی دیگر شان علماء و مبلغین را از مدارس دینی کابل و بهسود به آنجا دعوت می کنند، مثلا در تیزک، دوران  حیات  سید مرتضی پدر حاج سید عبدالله  در زمان حاکمیت نادر خان تکیه خانه تیزک، توسط مرحوم سید مرتضی تأسیس گردید و تا کنون در آن منطقه علمای زیادی از جمله حضرت آیت الله العظمی واعظ شهید(ره) جهت بیان معارف دینی مصدر خدمات فراوانی گردیدند.

همچنین در منطقه خربید که اکثرا سادات کرام می باشند، بسیاری از سادات دره کجاب به این تیره منتهی می گردد، در این جا نیز از قدیم الایام مراسم سوگواری برپا بوده  و بزرگانی نیز در آنجا ساکن که مسئولیت تبلیغ و ارشاد را انجام می دهند.

دهن گند نیز تکیه خانه ای هست که قبلا تکیه دار آن مرحوم  سیّد اسماعیل (مشهور به سیّدلالا)، انسان متقى که روضه و سخنرانی خیلی خوبی داشت، در ماههای محرم و صفر و گاها روز های جمعه زمستان نیز در آن مکان منبر می رفت.

در خانه ملا که سابقا در مدرسه آیت الله العظمی واعظ(ره) مراسم محرم را می گرفتند و فعلا رو بروی آن مدرسه یک تکیه خانه ای تأسیس شده که مردم قلندر، قرقل جو  از چشمه تاغی تا  خانه ای ملا و منطقه دو پشته مراسم عزاداری محرم را برپا می دارند، آنها هم تکیه دار ندارند، در ماه محرم اینها از بیرون مبلغ و روحانی دعوت می کنند.

تکیه خانه، خانه سلطان، تکیه دار رسمی شان حجت الاسلام مرحوم سید صوفی پدر حضرت آیت الله العظمی واعظ شهید(ره) بود، که بعد  از مرحوم سید صوفی حضرت آیت الله واعظ شهید(ره) در ماه مبارک رمضان مرتب به آنجا می رفت و مهماندارش حاجی عزیز خان بود، گاها در ماه محرم حجت  الاسلام والمسلمین مرحوم سید انورشاه واثق فرزند ارشد، حضرت آیت الله واعظ شهید(ره) که از خطبای نامدار کشور بود، به آن منطقه منبر می رفت، اما در این سالهای اخیر از کابل روحانی دعوت میکنند، امسال حضرت حجت الاسلام والمسلمین حاج آقای صالحی از طرف مدرسه محمد آیت الله واعظ شهید(ره) به آنجا اعزام گردید بود.

تکیه خانه سبزدرخت را حجت الاسلام والمسلمین سید وکیل بنا نهاده که قبلا در باره اش صحبت نمودم، و بعد حجت الاسلام والمسلمین سیدسرور کربلایی(ره) این مسئولیت را داشته و بعد از مرحوم سید سرور کربلایی(ره) فرزندش جناب حجت الاسلام والمسلمین آقای عارف کربلایی این مسئولیت را عهده دار بود، جناب آقای عارف پس از هجرت به کشور ایران از سوی ایشان جناب حجت الاسلام والمسلمین حاج آقای صالحی این وظیفه را پیش می برد،  از زمان که جناب حاج آقای صالحی به کابل آمده چند سالی است که حجت الاسلام شیخ صفدرعلی به نمایندگی آقای عارف کربلایی، مسئولیت تبلیغ در ماه محرم را عهده دار می باشد.

تکیه خانه گرو ریزی را از زمان تأسیس آن تا دوران جهاد آیت الله مرحوم حاج سید اکبرشاه محسنی(ره) به عهده داشت، اهالی آنجا، زمین برای منزل مسکونی و زراعتی در اختیار آیت الله محسنی می گذارند، سالهاست که بیت محسنی و برادرش میر حفیظ در آنجا ساکن هستند، مرحوم آقای محسنی در پاکستان وفات نمود، در زمان جنگ های داخلی جنازه ای او را فرزندش آقای امینی که او نیز از شخصیت های علمی و سیاسی کشور می باشد به کشور انتقال داده و در کنار تکیه خانه اش دفن نموده اند.

تکیه خانه  تربلاق همانند، منطقه خانه سلطان تکیه دار ندارد، درماه محرم از مناطق  دیگر مبلغ دعوت می نمایند.

تکیه خانه او غجم که را حجت الاسلام استاد شفق بهسودی آن را بسیار مدرن و در دو طبقه تأسیس نموده، چند سال اول خودش آنجا منبر می رفت، بعدا روحانی بنام آقای فهیمی به آنجا معرفی شد، او با آغاز جنگ های داخلی با مردم اختلاف پیدا کرد، آنجا هم فعلا تکیه دار ندارد ومردم در ماه محرم  مبلغ را از جاهای دیگر دعوت می کنند.

تکیه خانه اوجی که اهالی آن سادات محترم می باشند و اکثرا بدون روحانی واهل منبر نبوده و مراسم سوگواری در آن منطقه  سابقه طولانی دارد، زیرا اوجَىْ از زمان حضرت آیت الله العظمی حاج سیّد شاه محمد حسین (ره) معروف به آقای اوجَىْ  که علماء او را  مجتهد مسلم می دانند ودارای حوزه فعال و مهم درسی و مورد اعتماد و وثوق علما درداخل وخارج افغانستان بوده و منطقه اوجی از زمان های گذشته تا  دوران جهاد بهار و زمستان میزبان صدها نفرطالب علم بوده و آنجا به عنوان یک مرکزمهم دینی ومذهبی درمیان شیعیان جا بازنموده است.

از جناب آقای حیدری خواستیم تا خاطره ی به همین مناسبت بیان دارد، او گفت یکی از خاطراتم اینکه: در آغاز جهاد علیه کمونیست‏ها از محلات منبر کُهنه  سبزدرخت و منبر کُهنه غوچی توپ غیبى به سوى مرکزتجمعات قواى کمونیستى شلیک شده بود که من خودم آن صدا ها را شنیدم، از آن پس مردم نذورات و خیرات  خودشان را به آنجا پخت و پز نموده و طلب حاجت مى‏نمایند. همچنین ایشان اضافه نمود: در آغاز جهاد، وقتی نیروی دشمن حمله می کرد و مجاهدین مواجه با شکست می شدند، از تکیه خانه ها صدای فیر شنیده  شده و باعث شکست نیروهای دشمن می گردید. از جمله در سال ۱۳۵۹ وقتی که جبهه مجاهدین شکست خورد و باعث ضعف روحیه مردم گردیده بود از همین اماکن صدای توپ شنیده می شد. همین طور در گذشته های دور که اعتقادات مردم محکم بود و توسل به خاندان عصمت و طهارت(ع) داشتند، در جنگ های بسیار قدیمی کوچی ها، برخی از کرامات ازتکیه خانه ها ظاهر می شدند که سینه به سینه نقل می شود، ولی امروز متأسفانه اعتقادات مردم ضعیف شده و توجه به بعد معنوی کم گردیده است، لذا کرامات هم دیده نمی شود.

به امید آن روزی که دستورات خدای متعال، پیامبر عظیم الشأن اسلام و خاندان اطهارش(ع) سرمشق و سرلوحه زندگانی ما قرارگیرد و از نهضت ماندگار عاشورای حسینی درسهایی را بگیریم، توسل و ارتباطات ما با این خاندان محکم تر گردد، به امید آن روز.

قیام آن بزرگوار از نظر میزان و درجه خلوص و زلالی در طول تاریخ یک ویژگی خاص داشت، برای  اینکه قیام  امام حسین(ع) کاملا برای احیای دین و زنده نگه داشتن اسلام  بوده  نه برای چیزی دیگر؛ امام حسین(ع) برای رفع ظلم از خود، این نهضت را برپا نکرد، قیام کرد تا ظلم را از چهره دین(دینی که احکام آن را چون گوهر ارزشمند می دانست) بزداید، فرزند رسول خدا(ص)  در چنین اوضاع و شرایطی  قیام می کند و در این نهضت ماندگارش  اهدافی را داشت که برخی آن عبارت بود از:

۱/ زنده کردن نگه داشتن اسلام.

۲/ آگاه ساختن مسلمانان و افشای ماهیت یزید ویزیدیان.

۳/ احیای سنّت نبوی و سیرة علوی.

۴/ اصلاح جامعه و بیدار کردن امت.

۵/ از بین بردن سلطة استبدادی وموروثی.

۶/ آزادسازی ارادة ملّت از محکومیت سلطه و زور.

۷/ حاکم ساختن حق و نیروبخشیدن به حق پرستان.

۸/ تأمین قسط و عدل اجتماعی و اجرای قانون شرع.

۹/ از بین بردن بدعت ها و کج روی ها.

۱۰/ تأسیس یک مکتب عالی تربیتی و شخصیت بخشیدن به جامعه اسلامی.

۱۱/ زنده کردن سنّت مهمّ فراموش شدة امر به معروف و نهی از منکر.

بنا براین محرم و عاشورا در فرهنگ دینی ما خاطره ی فراموش ناشدنی از ایثار و مجاهدت فرزند پیامبر عظیم الشأن اسلام(ص) که حیات رو به رشد اسلام از پیامدهای عاشورا می باشد و بدین جهت  ملت مسلمان افغانستان همه ساله همگام با امت اسلامی از ایام محرم و حادثه کربلا و عاشورا تجلیل به عمل می آورند.

همزمان با آغاز ماه محرم الحرام و مراسم عزاداری شهدای کربلا، سراسر افغانستان به خصوص شهر کابل پایتخت کشور سیاه پوش شده و مردم این کشور اعم از شیعه و سنی همه ساله در ماه های محرم و صفر با شرکت در مجالس عزاداری سرور و سالار شهیدان حضرت امام حسین(ع) فرزند گرامی رسول اکرم(ص) آن را گرامی می دارند.

در ماه محرم امسال چون سال های قبل بر سر هر سرک، طاق های محرمی پوشیده از پرچم و پارچه های سیاه، کتیبه های اسلامی و حماسی چهره شهر را عزادار نشان می دهد،  در هر چهارراه پایتخت و شهر های بزرگ این کشور، سقاخانه هایی برپا شده که با دادن شربت، شیر و چای نذری از مردم و عزاداران حسینی پذیرایی می گردد.

اکثر مساجد و تکایای شهر کابل بعد از نماز مغرب و عشاء و برخی ها قبل و یا بعد از ظهر، پذیرای سیل جمعیت عزاداران حسینی می باشند، محافل با مناقب و نوحه خوانی آغاز و با سینه زنی پایان می یابد، در وسط محفل،  سخنرانی از عمده برنامه های مراسم عزاداری را تشکیل می دهد.

مردم افغانستان در این ماه از نشر موسیقی در منازل، مغازه ها و بازار خودداری می کنند و به جای آن، نوحه، منقبت، نعت  و سخنرانی از کوچه و بازار و مساجد و تکایا شنیده می شود.

اکثر تلویزیون ها و رادیوها با آغاز محرم برنامه های عادی خود را قطع کرده و به نشر میزگردهایی با شرکت علمای شیعه و سنی در مورد واقعه کربلا پرداخته و روز نهم و دهم محرم برخی تلویزیونها با پخش مستقیم مراسم عزاداری ازداخل کشور و یا از شهرهای کربلا و نجف عراق، و یا فیلم‌های مستند در مورد محرم و عاشورا می پردازند، وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان، چون سال گذشته  با انتشار اعلامیه‌ای از رسانه‌های صوتی و تصویری خواسته است تا از نشر برنامه‌های غیر دینی در روز عاشورا خوداری کنند. مراسم عاشورا امسال علاوه با استقبال طیف های مختلف در کابل با تدابیر ویژه امنیتی و حضور صدها مامور پلیس در جاده ها با شکوه برگزار شده است.

مراسم عزاداری معمولا از اول محرم شروع شده و هر چه به روز عاشورا نزدیکتر می گردد، بر جمعیت سوگواران  افزوده می شود؛ هفتمین روز ماه محرم به حضرت ابوالفضل العباس(ع) سردار لشکر امام حسین(ع) اختصاص دارد، مردم افغانستان بر این عقیده اند که هیچ کسی از درگاه حضرت ابوالفضل العباس (باب الحوایج) برای برآورده شدن حاجت های شان نا امید بر نمی گردد.

به همین مناسبت روز هفتم به «روز عَلمَ کَشی» معروف است و عزاداران، علم ابوالفضل العباس(ع) را از مکان دایمی آن به تکیه خانه، مسجد یا محل عزاداری، طی مراسم خاص سینه زنی جابجا نموده و شب سیزدهم آن را برمی گردانند؛ عزاداران به چند گروه تقسیم می شوند: دسته ی اول می گویند «این علم از کیست که بی صاحب است» و بر سینه می زنند و گروه دوم جواب می دهند «این علم از ماه بنی هاشم است».

در این هنگام سینه زنی شتاب بیشتر می گیرد و سینه زنان با صدای «حسن جان و حسین جان» به دور علم منسوب به حضرت ابوالفضل العباس(ع)  می گردند و عزاداری می کنند.

شب نهم محرم در افغانستان به شب گهواره کشی معروف است، به همین مناسبت در مساجد و اماکن عزاداری مراسم «گهواره برداری» برپا می شود؛ در این مراسم همزمان با پایان روضه و سخنران مجالس عزاداری، گهواره ای به یاد طفل شیرخوار امام حسین(ع)  حضرت علی اصغر سبزپوش می شود و یکی از مسوولان هیات های عزاداری آن را بر دوش می کشد و در مجلس عزاداری به اهتزاز در می آورد؛ شرکت کنندگان در این مجالس نیز به یاد کودک شیرخوار امام حسین(ع) اشک ماتم می ریزند و بر گهواره سبزپوش بوسه می زنند و همچنین نذورات خود را که بیشتر وجه نقد است به این گهواره می اندازند و کودکان خود را لحظاتی در این گهواره می خوابانند.

روز عاشورا در افغانستان تعطیل رسمی است و رئیس جمهور و سایر مقامات دولتی با اشتراک در مجالس عزاداری، همراه با دیگر عزاداران به تجلیل از شهدای کربلاء می پردازند. اما مردم افغانستان روز نهم محرم (تاسوعا) را نیز تعطیل می کنند.

غروب روز عاشورا یعنی شب یازدهم، دسته‌های عزادار دگر بار به راه می‌افتند و به یاد غریبی اهل بیت امام حسین(ع) و شهدای کربلا در شام عاشورا، شام غریبان می‌گیرند و چراغ ها را خاموش می‌کنند و به نوحه خوانی می پردازند.

عزاداری دهه محرم در شب های بعد با سخنرانی ها و سینه زنی ادامه یافته و در شب سیزهم خاتمه می یابد.

در این چند سال اخیر حکومت با تدابیر ویژه امنیتی سهم گرفته و با حضور و استقبال شخصیت های فرهیخته علمی، سیاسی و حکومتی، نمایندگان مجلس سنا و پارلمان و صدها تن از اقشار مختلف مردم مسلمان سنی و شیعه از عاشورا تجلیل به عمل می آورند.

از سال ۱۳۸۵ بدینسو، همه ساله محافل با شکوهی از سوی شورای اخوت اسلامی با حضور شخصیت های برجسته این کشور در مسجد عیدگاه کابل برگزار می گردد، برای هر چه بهتر برگزار شدن مراسم سوگواری ایام محرم، همه ساله کمیسیونی از سوی شورای علمای شیعه و شورای اخوت اسلامی در هماهنگی با مسئولین وزارت خانه های دفاع ملی، امور داخله، امنیت ملی، نماینده ریاست جمهوری و آیساف تشکیل می شود.

در محرم امسال نیز چون سالهای قبل جلسات مشورتی و رایزنی هایی با شخصیت های علمی، سیاسی، اجتماعی وحکومتی از جمله چندین جلسه رئیس کمیسیون برگزاری مراسم های سوگواری ماه محرم در کابل پایتخت افغانستان،  حجت الاسلام والمسلمین حاج سید محمد هادی«هادی» با آقای دکتر ذبیح الله  مجددی والی کابل صورت گرفت، و همین طور جلسات مشورتی با ائمه مساجد، خطباء تکایا، نیروهای امنیتی و سردسته های هیآت عزاداری در حوزه علمیه خاتم النبیین(ص) مرکز ولایت کابل، مدرسه علمیه  مهدویه (غرب کابل)، مدرسه علمیه مهدیه حضرت آیت الله افشار شهید(شرق کابل) برگزار گردید.

جلسه مشورتی که در مرکز ولایت کابل برپا گردیده بود، آقای مجددی والی کابل و آقای هادی رئیس کمیسیون سخنرانی نمودند و برای مسئولین نیروهای امنیتی، ائمه مساجد و خطبای تکایا و سردسته ها دستورالعمل این مراسم را تشریح داده  و برگزاری مراسم های مشترک عزاداری از سوی تشیع و تسنن را از نکات برجسته سوگواری های امسال دانستند.

و همچنین بعد از ظهر روز شنبه مورخ ۲۸ / ۹/ ۱۳۸۸ جلسه مشورتی با حضور آیت الله محسنی، آقای مجددی والی کابل وآقای هادی  رئیس کمیسیون برگزاری مراسم عزاداری مشترک تشیع و تسنن که در حوزه علمیه خاتم النبیین(ص)  دایرگردیده بود که  در این نشست آیت الله محسنی، آقای هادی و آقای مجددی هرکدام بطور جداگانه روی چگونگی اتخاذ تدابیر لازم برای برگزاری هرچه منظم تر مراسم عاشورای حسینی بحث نمودند و به بیان نظریات و دیدگاهایشان درارتباط با برگزاری هرچه بهتر مراسم عاشورای حسینی پرداختند و به نماینده گان هیاتهای عزاداری تاکید نمودند که مسدود ساختن چهارراهی ها و ایجاد هرگونه مزاحمت در جریان برگزاری مراسم عزاداری مغایر با اخلاق و مکتب امام حسین(ع) میباشد.ونیز به تقویت و تحکیم وحدت دینی و یکپارچگی مردم افغانستان و اخوت اسلامی تأکید ورزیدند.

ودیگر جلسات مشورتی عبارتند از:

۱- مورخ  ۲۹/ ۹ /۱۳۸۸ بعد از ظهر بادعوت از ائمه و خطبای مساجد وتکایا با  حضور رئیس کمیسیون آقای هادی، والی کابل آقای مجددی، و دیگر شرکت کنندگان در مرکز ولایت  کابل.

۲ – دوشنبه ۳۰ / ۱۰ / ۱۳۸۸ بعد از ظهر با دعوت از حضرت آیت الله حجت و حضور حاج آقای هادی رئیس کمیسیون در مدرسه علمیه مهدویه (برچی غرب کابل) .

۳ – سه شنبه ۱ / ۱۰ / ۱۳۸۸ بعد از ظهر در مدرسه علمیه مهدیه آیت الله افشار شهید با سخنرانی حجت الاسلام والمسلمین حاج آقای هادی رئیس کمیسیون، آیت الله شیخ محمد نقی افشار ومسئولین پولیس وامنیت ناحیه دهم شهر کابل در مورد برنامه ریزی و برگزاری مراسم سوگواری صحبت نمودند.

۴ – چهار شنبه مورخ ۲/ ۱۰ / ۱۳۸۸ بعد از ظهر جلسه مشورتی در دهمسکین شمالی مربوط ولایت پروان با شرکت هیآت عزاداری ده هزاره و باغ تکیه سید هاشم استالف در مسجد و حسینیه باب الحوائج قریه دهمسکین شمالی که با سخنرانی حجج اسلام سید جعفرعادلی «حسینی» و آقای علوی برگزار گردید.

روز نهم محرم مصادف با  ۵ / ۱۰ / ۱۳۸۸ همزمان با تاسوعای حسینی مراسم با شکوهی در کابل پایتخت افغانستان با حضور گسترده علما و روحانیون و مردم شیعه و سنی بمنظور بزرگداشت مقام امام حسین( ع ) و یاران با وفای ایشان و عزاداری برای شهدای کربلا از سوی شورای اخوت اسلامی در حوزه علمیه خاتم النبیین(ص) برگزار شده بود سخنرانان پیرامون مقام معنوی و قیام امام حسین(ع) بحث نمودند.

آیت الله محسنی رئیس شورای علمای شیعه و عضو شورای اخوت اسلامی طی سخنانی، عاشورا را یک مکتب و فرهنگ ذکر کرد و گفت که عاشورا از زمان حضرت آدم آغاز شده و تا پایان تاریخ ادامه خواهد داشت. بنیان گذار  این حوزه علمیه تاکید کرد: امام حسین(ع) برای احیاء دین رسول خدا(ص)  و زنده نگه داشتن خط قرآن قیام کرد و در این راه جان خود، خانواده و یارانش را فدا کرد.

مولوی لطف الله حق پرست از علمای اهل تسنن و عضو شورای اخوت اسلامی، در این مراسم که بصورت مشترک از سوی اهل تشیع و اهل تسنن کابل برگزار شده بود، عاشورا را مبارزه ای دوامدار بین حق و باطل دانست و با اشاره به این اعتقاد که «کل یوم عاشورا، کل ارض کربلا» تاکید کرد: نبرد بین حق و باطل به عنوان درسی از امام حسین(ع) همواره جریان دارد .

حجت الاسلام والمسلمین عرفانی دیگر عضو شورای اخوت اسلامی با اشاره به انگیزه اصلاح طلبانه حرکت امام حسین(ع) وظیفه امت اسلامی از جمله مردم افغانستان و جوانان این کشور را سنگین توصیف کرد . وی با بیان اینکه افغانستان کشور جهادی و افغان ها مجاهد هستند از فساد اخلاقی موجود در جامعه و پخش برنامه های مبتذل از تلویزیون ها انتقاد و برجلوگیری از آن تاکید کرد. آقای عرفانی همچنان از برگزاری مراسم مشترک عزاداری برای امام حسین(ع) و سایر شهدای کربلا تقدیر کرده خواستار تداوم این روند شد.

مولوی نورالله کوثر از علمای اهل سنت هم در این مراسم سوگواری،  قیام امام حسین(ع) را انجام وظیفه و رسالت آن حضرت برای بیداری انسان و انسانیت خواند. وی تاکید کرد: از دیدگاه مسلمانان اهل سنت امام حسن(ع) و امام حسین(ع) هر دو سید جوانان اهل بهشت و حب آنان جزء ایمان است.

در شب عاشورا، بسیاری از مردم افغانستان تا صبح نمی‌خوابند و در تکایا و مساجد عزاداری می‌کنند، دسته‌های هیآت عزاداری تا صبح در مساجد و تکایای مختلف می‌روند، این برنامه نه تنها در میان تشیع مرسوم است که همه ساله شب های عاشورا نزدیک بیست هزار نفرجمعیت اهل تسنن از خانقاه های مختلف شهر کابل به شهدای صالحین، مسجد تمیم انصار با حمل علم ها تجمع می کنند، شب تا به صبح عاشورا با خواند ذکر، نعت و مرثیه در فضائل امام حسین(ع) و اهل بیت پیامبراسلام(ص) و روز عاشورا بشکل عزاداری  علم ها را به مساجد و خانقاهای مناطق شان بر می گردانند.

اما مراسم شب عاشورای امسال شهدای صالحین حال و هوای دیگری داشت و باشرکت آیت الله سید محسن حجت، حجج اسلام، حاج سید محمد هادی«هادی» و سید جعفرعادلی«حسینی» همراه با حدود دوهزار تن از عزاداران شیعه در کنار عزاداران سنی باعث همدلی و اخوت سلامی و مایه یأس و نا امیدی دشمنان اسلام گردید.

در این اجتماع معنوی حضرت آیت الله حجت، مولوی حق پرست و حجت الاسلام والمسلمین آقای هادی در مورد انگیزه و فلسفه قیام امام حسین(ع) سخنرانی نمودند که با نشر گزارش این همایش بزرگ و شرکت عزادران شیعه در جمع عزاداران اهل تسنن و نشرآن  ازرسانه ها باعث بیداری مردم ما گردیده و این بیانات همایش کم نظیر مورد استقبال گرم حاضرین قرار گرفت.

به باور سخنرانان؛  در سال جاری به برکت خون امام حسین(ع) و یاران باوفای شان، وعاظ و خطبای مراسم محرم این ایام را  بعنوان دهه اتحاد بین اهل سنت و شیعیان یاد کردند و از امام حسین(ع)  و قیام عاشورا بعنوان مظهر آزادگی و استقامت بر علیه ظلم و فساد نام بردند.

حضرت آیت الله سیدمحسن حجت از علمای برجسته کشور، با سخنرانی علمی و تحقیقی خویش یاد آوری  از قیام اباعبدالله الحسین(ع) بر علیه حکومت ظالم وقت، ‌موجب بیداری مسلمانان و الگویی برای جنبش ها و قیام های زیادی بر علیه حکام ظالم در طول تاریخ خواند، همچنین این عالم دینی راجع به گریه وسوگواری بر فرزندگرامی رسول خدا(ص) با ذکر آیات و روایات بر این سنت تأکید ورزید.

حجت الاسلام والمسلمین آقای هادی یکی دیگر از سخنرانان این مراسم بود، ایشان در قسمتی از سخنانش گفت: همه پیروان مکتب توحید به امام حسین(ع) احترام قائلند و او را الگوی خود می دانند بنابراین حضور مشترک در مراسم سوگواری امام حسین(ع)  به وحدت مسلمانان کمک می کند.

مولوی حق پرست امام جماعت مسجد تمیم انصاری در بخش از سخنانش در این مراسم گفت: بسیاری از انقلابات در جهان رخ داده  که در آن خونها ریخته شده ولی ثمره و پیام نداشته، اما شهادت امام حسین با جمعی از بنی هاشم و یارانش از سال ۶۱ هجری تا به امروز هرچه که می گذرد باعث زنده شدن و بیداری امت اسلامی می گردد، خداوند ما را بیش از پیش با این مکتب آشنا گرداند و به همه ما توفیق عنایت کند که ما از زمره پیروان مکتب امام حسین باشیم و با آن حضرت یکجا محشور گردیم.

صبح عاشورا، دسته های عزادار از سراسر شهر به مسجد یا مساجد جامع، جمع شده و تا نزدیک ظهر پای سخنرانی علماء می نیشینند و در پایان مراسم  به سینه زنی و نوحه خوانی می پردازند.

در این روز همه ساله رئیس جمهور کشور، رئیس پارلمان، وزراء و سایر مقامات دولتی با اشتراک در مجالس مختلف عزداری حسینی شرکت نموده و به سخنرانی درباره واقعه عاشورا و شخصیت امام حسین(ع) می پردازند.

ایام محرم که همه ساله در افغانستان تجلیل می شود، امسال با آرامش در تمام ولایات سپری شد. در این روز تمام مسلمانان جهان به ویژه مردم افغانستان با رفتن به تکیه خانه ها و دادن نذر و خیرات از شهادت امام حسین و یارانش تجلیل و تعزیه داری می کنند.

امسال مراسم روز عاشورا با همه شکوه و عظمت خود در شهرها و ولایات مختلف افغانستان برگزار گردید و عزاداران امام حسین(ع) اعم از پیروان اهل تشیع و اهل تسنن با برگزاری مراسماتی این روز را در سراسر کشور گرامی داشتند.

رییس جمهور کرزی نیز در مراسمی که در حوزه علمیه خاتم النبیین با حضور اعضای بلندپایه دولتی، اعضای شورای ملی، شخصیت های ملی و سیاسی، علمای دینی و شمار کثیری از شهروندان کابل برگزار شد، روز شهادت امام حسین(ع) را روز عزاداری در سراسر جهان اسلام خواند.

وی اظهار داشت که خداوند تنها این خصلت را در وجود بهترین بندگان خود یعنی امام حسین(ع) قرار داد تا خود، خانواده و حتی طفل شیرخوارش را در راه خدا و زنده نگه داشتن اسلام ایثار کند.

رییس جمهور میدان کربلا را نه تنها میدان شهادت امام حسین(ع) و یارانش، بلکه تجلی گاه شخصیت آن حضرت  خواند. وی تصریح کرد که مردم افغانستان برای رسیدن به معنویات و رشد تعالی باید با پیروی از راه امام حسین(ع) در جهت سربلندی کشورشان بکوشند به گفته آقای کرزی رسیدگى به مقام امام حسین(ع) ناممکن است؛ اما اگر براى پیشرفت وطن و آرامى مردم تلاش شود، به معنى گامهاى کوچکى است که در راه اما حسین(ع) برداشته می شوند.

آیت الله محسنی برپا کننده این مراسم و سخنران اصلی این محفل نیز با ذکر فلسفه قیام امام حسین(ع)  گفت: هجوم بی حد و حصر جوانان به سمت مساجد و تکایا در شرایطی که افغانستان تحت تجاوز شدید فرهنگی غربی‌ها قرار گرفته است، یک پیروزی در پیروی از راه امام حسین(ع) است.  این عالم دینی افزود: تاریخ تکرار می‌شود، حسینی و یزیدی همیشه در مقابل هم قرار دارد و امروز در هرگوشه و کنار کشورهای اسلامی این مبارزه و تقابل جریان دارد.

وزیر دفاع افغانستان از دیگر سخنرانان این مراسم با اشاره به فلسفه قیام امام حسین(ع) گفت:«قیام حسین را نباید در یک قوم، مذهب و ملیت و یا تاریخ محصور کرد بلکه قیام امام حسین(ع) حدیث زندگی برای همه آزاد مردان تاریخ است».

عبدالرحیم وردک افزود: موجب افتخار و سربلندی است که فرزندان غیور و سربلند افغانستان این مأمن شیرمردان، این کانون معرفت جهاد، مقاومت و این دژ تسخیرناپذیر قلب آسیا بیشتر از هر ملت دیگری بر فلسفه حماسه حسینی و پیام‌های بنیادین این واقعه تاریخی متعهد و وفادار مانده است. وی اضافه کرد: ایثار و قربانی در راه اسلام و عقیده، فداکاری و جانبازی به خاطر میهن و آزادگی پدیده‌ای است که در سیر طولانی تاریخ طوفانی و پرماجرای افغانستان با زندگی هر افغان پیوند جاودان بسته است.

همه ساله از دهه اول محرم به خصوص روز عاشورا با یک شور و بزرگی خاص، در افغانستان به خصوص در کابل تجلیل می گردد اما گفتنی است که مراسم عاشورای سال جاری در مقایسه با سالهای گذشته بیش از پیش با شکوه برگزار شد.شخصیت های سیاسی، علما، مقامات دولتی و مردم عادی با گرامی داشت این مراسم، صحنه ای از اتحاد، همدلی و احترام متقابل به باورها و اعتقادات همدیگر را به نمایش گذاشتند.

مراسم ایام محرم و روز عاشورا در سالیان اخیر به تدریج به عاملی برای تقویت وحدت ملی و گسترش فرهنگ تفاهم و همپذیری میان ادیان و مذاهب موجود در کشور تبدیل شده است.

قابل ذکر است که برگزاری مراسم عاشورا  به این صورت و با چنین روحیه همدلی تعهد مردم افغانستان، مقامات دولتی، سیاستمداران، علما، رسانه ها و مطبوعات را در رابطه با وحدت امت اسلامی و مصالح و منافع ملی کشور نشان می دهد، و لی متأسفانه در برخی مناطق مراسم عاشورا بیشتر از مسایل سیاسی افغانستان،  منطقه و جهان و رقابت های منفی میان احزاب و جریانات سیاسی صحبت می شود. دراین سال ها اهل سیاست و یا بعضی علمای سیاست زده کمتر مایل است که تنها در مورد فضایل اخلاقی امام حسین یا در مورد جزییات واقعه کربلا سخن بگویند و به  روایت حوادث عاشورا و تفسیر پیامهای این روز برای مسلمانان تشریح دهند ویا به وعظ ونصیحت اخلاقی مردم بپردازند، گاها  به بهانه ی این مناسبت برخی در کوبیدن رقیبان شان می پردازند و در نهایت تنش و صف بندی های جناحی و موضعگیری های سیاسی بوجود می آید، چنانچه در عاشورای امسال مقامات دولتی و اپوزیسیون در روز عاشورا به رقابت پرداختند؛ مقامات دولتی و اپوزیسیون سیاسی افغانستان در دو محفل جداگانه از روز عاشورا تجلیل به عمل آوردند، رییس جمهور افغانستان حامد کرزی و شماری از اعضای کابینه این کشور در مراسمی در حوزه علمیه خاتم النبین(ص)  مربوط آیت الله محسنی اشتراک کرده بودند و رییس جمهور افغانستان در مورد روز عاشورا و همچنان وحدت ملی و دعوت طالبان به پروسه صلح در کشور صحبت کرد.

در همین حال شماری از اپوزیسیون حکومت افغانستان به شمول پرو فیسور برهان الدین ربانی و داکتر عبدالله عبدالله و متحدان شان در مراسم دیگری در حوزه علمیه خاتم الانبیا(ص) مربوط آیت الله سید ابوالحسن فاضل(ره)  اشتراک کرده بودند، آنان نیز در مورد این روز صحبت های داشتند، اما در مورد مسایل سیاسی نیز تماس گرفته و یک بار دیگر اعتراض شان را در مورد عملکرد های حکومت ابراز کردند، اگر واقعا  این مناسبت درست مورد بهره برداری و درسهای عاشورا با دقت مورد بررسی قرار گیرد، یقینا به نفع همه امت اسلامی خواهد بود.

به امید آن روزی که دستورات خدای متعال، پیامبر عظیم الشأن اسلام و خاندان اطهارش سرمشق و سرلوحه زندگانی ما قرارگرفته و از نهضت ماندگار عاشورای حسینی درسهایی را بگیریم.

سید عباس حسینی

دهه عاشورای محرم الحرام نه  تنها مربوط اهل تشیع و یا اهل تسنن است بلکه مربوط تمام مسلمانان جهان می باشد، پس چرا تنها رسانه های اهل تشیع عزادارباشد و رسانه های که اکثریت تسنن در آن نقش دارند، کمتردر مورد درسهای قیام نواسه پیامبر اسلام(ص)  توجه می نمایند.

دراین چند سال اخیر مشاهده می کنیم که تعدادی از رسانه ها در ماه محرم الحرام برنامه های موسیقی وتفریحی که در شأن ماه محرم الحرام نیستند واز نظر اسلام گناه محسوب می شود به نشر می سپارند، البته این انتقاد تنها مربوط ماه محرم نیست، بلکه ماههای دیگر، حتی آن ماههایی که فضایل زیادی برایش ذکرشده همانند، ماههای رجب، شعبان و رمضان  که بعنوان مثال: عدادی از رسانه های تصویری در ماه مبارک رمضان روزانه برنامه های اسلامی، تلاوت قرآن کریم، پیام هایی درباره نماز و روزه و انسان با ایمان وعبادت وخداشناسی را نشر می کنند اما همین که افطار می شود شروع می شود ساز وموسیقی وسریالهای پشت سر هم هندی، غربی و…

سوال اینجاست که چرا در چنین کشور اسلامی به جای اینکه بعد از افطار برنامه های اسلامی وسریالهای اسلامی را نشر کنند برنامه های غیر اسلامی و غیر اخلاقی را نشر می کنند این یک خیانت است به تمام مردم شریف افغانستان که رسانه ها در برابر آن باید جواب گو باشند. ولی یک مشکل دیگر نیز است آن هم این است که وزارت اطلاعات وفرهنگ کشور نیز هیچ اقدامی درباره این موارد مهم نکرده است.

بنا براین وظیفۀ وزارت اطلاعات وفرهنگ این است که باید برنامه های رسانه ها را کنترول وبعد اجازه نشر را به آنها بدهد. و بطور مثال: تلویزیون خصوصی طلوع؛  برنامه ای دارد به نام ستاره افغان، در جای خود و با محدودیت اخلاقی برنامه ی جالبی است وعلاقمندان زیادی هم دارد، من شخصاً خودم به موسیقی علاقه دارم ولی موسیقی مثل بعضی از کارهای دیگر یک وقت معین دارد.

اما تلویزیون طلوع باید وقت را در نظر گرفته و برنامه را نشر کند، دراین سه سال اخیر توجه کرده اید که دقیقاً ستاره افغان در ماه محرم آغاز ونشر می شود. ویا تلویزیون خصوصی امروز،  که رئیس تلویزیون هر روز دم از وحدت ملی و اسلام می زند ومردم را به وحدت ومشارکت ملی دعوت می کند، چرا روزانه غیر از برنامه های موسیقی ومبتذل دیگر هیچ برنامه ای ندارد ودر ماه محرم پارسال در روز عاشورا از طریق تلویزیونش موسیقی پخش گردیده بود.

پخش موسیقی از تلویزیون خصوصی امروز افغانستان به مدیریت نجیب کابلی عضو پارلمان در روز عاشورای حسینی، موجب تعجب همگان شد. از میان  حاضر نزدیک بیست شبکه تلویزیونی موجود، در محرم سال گذشته تنها شبکه امروز برنامه‌های موسیقی خود را متوقف نکرده بود و به پخش موسیقی دوران قبل از انقلاب اسلامی ایران، هندی و افغانستانی و فیلم خلاف شئونات دینی  اختصاص داده بود.

اما نجیب کابلی، صاحب امتیاز تلویزیون امروز در یکی از گفتگوهایش با سلام وطندار گفته بود که پیامبر اسلام خود اجازه نداده که مسلمانان بیش از سه روز عزادار باشند؛ به گفته وی  قانون و آزادی بیان اجازه می دهد تا هر مذهب آزادی خود را داشته باشد و آن عده از مردم افغانستان که نمی خواهند سینه زنی و زنجیر زنی را تماشا کنند، می توانند برنامه های تفریحی را ببینند.

حتی شماری از نهاد های ژورنالیستی پخش موسیقی، رقص و آواز در تلویزیون امروز در ایام عاشورا را خلاف اخلاق ژورنالیستی و تخطی از قانون رسانه ها اظهار نمودند.

بنا براین افغانستان کشور اسلامی است که نشر موسیقی و نمایش فلم های هنری با پارچه های رقص و آواز، از قدیم الایام تاکنون در ایام عاشورا مخالف عنعنات مردم مسلمان افغانستان بوده است. در روز های تاسوعا و عاشورا که از روز های مقدس و مصادف با شهادت امام حسین نواسه پیامبر اسلام(ص)  است، همه تلویزیون ها و رادیوها در کشور، برنامه های مذهبی پخش می نمایند، اما تلویزیون امروز یگانه رسانه ای بود که درروز عاشورای سال گذشته به پخش فلم های مستهجن و رقص پرداخت.

در اخیر آرزومندم  و از رسانه های تصویری وصوتی کشور انتظار می رود تا در ماه محرم الحرام و ماه مبارک رمضان برنامه های غیر اسلامی وغیر اخلاقی را نشر نکنند، شاید این حرکت شان  ضرر نکنند وبلکه به نفع جامعه خودشان قدمی برداشته اند.

سید عباس حسینی

به بهانه چهلمین روز ارتحال ملکوتی حضرت آیت الله سید محمد تقی وحیدی(ره) و نگاهی به زندگی، آثار و شخصیت این عالم فرزانه، مصاحبه ای داریم با حجت الاسلام والمسلمین سید جعفرعادلی«حسینی» معاون تبلیغی و امور فرهنگی بنیاد فرهنگی، تبلیغی پیامبراعظم(ص) که از نزدیک با ایشان آشنایی داشته است. 

حجت الاسلام عادلی، اهمیت دادن به جنبه های معنوی، رفتار وکردار این مرد بزرگ در طول زندگی أش به ویژه نفس قدسی وی در تبلیغ و ترویج احکام اسلام را برای آشنایی مردم بسیار موثر می داند.

به باور عادلی، آقای وحیدی در ایجاد جامعه دینی و مذهبی در این کشور در بیانات متعدد خویش تأکید جدی داشت، تبلیغ و ترویج احکام اسلامی و همچنین رهبری مردم در آن روز گار آشفته بازار گروه گرایی و تفرقه افکنی برخی احزاب خود صحیفۀ بلندی از بزرگی و عظمت روحی یک انسان وارسته چون حضرت آیت الله وحیدی است که باید خود جداگانه به عنوان الگو برای جامعه معرفی شود.

 به باور عادلی، آیت الله وحیدی به جامعه ای می اندیشید که زمینه ای تکاملی و رشد و تعالی را برای انسان فراهم آورد، با گذشت دو دهه از سپری شدن جهاد یاد او در بین مردم افغانستان زنده است و از زندگی این عالم وارسته که زندگی زاهدانه و سلوک عارفانه ای داشته با احترام و عظمت یاد می شود.

آقای عادلی، حضرت آیت الله وحیدی را مورد اعتماد بسیار از بزرگان حوزه های علمیه، نجف اشرف، قم و کابل دانست و گفت: ایشان با مشوره مراجع عظام نجف و قم عضو شورای برنامه ریزی و مدیریت مجتمع محمدیه شهید آیت الله العظمی واعظ(ره) انتخاب شد و او هربار که به افغانستان سفرمی نمود در برنامه ریزی این حوزه نقش مفید و موثری را ایفا می نمود.

حجت الاسلام عادلی خاطرنشنان کرد: آیت الله وحیدی علیرغم مشغولیت علمی و تدریس باز هم از تبلیغ و تألیف دست برنداشت و علاوه بر ایراد صدها سخنرانی، در بسیاری از نشرات علمی و تحقیقی همکاری قلمی می نمود، وی همانند استادش حضرت آیت الله واعظ شهید(ره) قلم بسیار عالی و روان داشت، مقالات زیادی را تحریر نموده و در ابعاد مختلف علمی و دینی همچون اهل بیت(ع)، شبهات، عقاید، تاریخ و فقه و اصول آثاری را بر جای گذاشت که از آن جمله می توان به تقریرات درس آیت الله العظمی شیخ جواد تبریزی (ره)، شرح کفایة الأصول و تقریرات درس آیت الله العظمی واعظ(ره)، نگرشی بر وهابیت، مصلح جهان، فروغ ثقلین، جلوه هایى از خلافت الهى (امام خمینى و حکومت اسلامى) اشاره کرد.

به گفته عادلی، خاندان آیت الله وحیدی، از جمله خاندان دانش پرور و عالمان روزگار بودندکه جامعه اسلامی از ایشان و اجداد بزرگوار شان بهره های فراوانی بردند؛ از جمله عموی پدرش شخصیت پارسا و درد آشنا و اجتماعى حضرت حجت الاسلام والمسلمین مرحوم سیّدمحمد سرور کربلائى(ره) از بزرگان سادات و موسس تکیه خانه سبز درخت کجاب سُفلى است که سالیان متمادی، چهار طایفه آن دره، در مناسبت های مختلف دینی و مذهبی از فیوضات اهل منبر و تبلیغ بزرگان این خاندان بهره می بردند.

به عقیده وی، پرداختن به ویژگی های اخلاقی، دانش و فضل آیت الله وحیدی، فرصت بیشتری را می طلبد، اما یکی از ویژگیهای روحی و اخلاقی ایشان، اهمیت دادن ایشان به جنبه های معنوی یوده است.

عادلی تصریح کرد: آیت الله وحیدی، همیشه با وضو بود و به مستحبات بادقت عمل می کرد و از حرامها و حتی مکروهات گریزان بود، نماز را با طمانینه کامل و با مستحبات و تعقیبات انجام می داد و مقید بود که هرگز نوافل را ترک نکند. او هرگز سؤال کننده را محروم نمی کرد، علاقه عجیبی به اهل بیت(ع) داشت. هرگاه نام مبارک حضرت زهرا(س) و امام حسین(ع) را می شنید اشکش جاری می شد. به مظاهر اسلامی خیلی اهمیت می داد. حتی در لباس، مسکن و غذا و همین طور دیگر مسائل اسلامی را رعایت می نمود.

عادلی درباره شیوه مبارزاتی این عالم برجسته در دوران جهاد، قبل و بعد از آن اظهار داشت: آیت الله وحیدی(ره) در سال ۱۳۵۵ وارد حوزه علمیه قم شده و ادامه تحصیل می دهد. اما با وقوع کودتاى مارکسیستى (سال ۱۳۵۷ هش) در افغانستان، پس از تأسیس حزب حرکت اسلامى به رهبرى آیت اللّه محسنى او در کنار تحصیل، تدریس و تبلیغ، خود را در جهاد و مبارزه علیه کمونیست ها سهیم دانسته و به مجاهدتهای علمی و فرهنگی می پردازد، او با چهره ی برجسته ای که در اجتماع داشت نقش مؤثری در پیشبرد جهاد ایفا نموده و به عنوان عضو فعال و مؤثر این حزب فعالیت‏هاى خویش را در ارتباط با جهاد اسلامى افغانستان در ابعاد گوناگون گسترش داده و مسئولیت هایى از قبیل: ریاست شوراى روحانیت مناطق مرکزى، عضو شوراى مرکزى و مسئول کمیسیون قضا و مسئول تبلیغات حرکت اسلامى بوده، و با تأسیس حزب وحدت اسلامى مدت کوتاهى به عنوان معاون کمیسیون قضاى حزب وحدت اسلامى نیز ایفاى وظیفه نموده است.

آنچه که بیشتر از هر خصوصیت دیگر، آیت الله وحیدی(ره) را ممتاز کرده بود، روحیه مبارزۀ همیشگی او برضد تجاوز و اشغالگران کمونیستی، ظلم و ستم حکام وابسته به شوروی سابق که در شکل های گوناگون صورت می گرفت، بود. ایشان در آغاز جهاد به نقاط مختلف ایران میان مهاجرین و انصار جهت تبلیغ جهاد سفرنموده و مردم را به قیام علیه تجاوز شوروی سابق و عمال وابسته آن تشویق می نمود، من آن زمان حدود پانزده ساله بودم و در حوزه علمیه شیراز درس می خواندم، بیاد دارم که برای رساندن پیام جهاد اسلامی افغانستان چند نفر فعالانه تلاش می نمودند، از آن جمله حضرت آیت الله وحیدی(ره)، حجت الاسلام والمسلمین مرحوم واعظ زاده(ره)، آیت الله سید محسن حجت و حجت الاسلام والمسلمین حاج سید محمد باقر ذکی، بودند. اینها با وجود موانع و مشکلات و عدم امکانات در آن زمان، علاوه برسخنرانی هایی که داشتند، از مهاجرین، انصار، خیرین و شخصیت های با نفوذ مناطق مختلف که به این بزرگواران اعتماد داشتند، کمک های فراوانی را به جبهات و احزاب جهادی جلب می نمودند. آیت الله وحیدی(ره) بیش از دیگر بزرگواران حضور در جلسات و تجمعات مردمی داشت و او پس از پایان جهاد باز هم از کنار مردم و جامعه خویش دوری نکرد و در ابعاد مختلف علمی و فرهنگی با معضلات و مشکلات فراوان در موارد مختلف، مردم مسلمان کشورش را یاری می رسانید.

آیت الله وحیدی(ره) در سال ۱۳۷۲ از ایران به کشور بازگشت، مورد استقبال گرم مسئولین بلند پایه حرکت اسلامى و برخی مسئولین حزب وحدت اسلامی قرار گرفت و در این فرصت جلسات فراوان و رایزنى‏هاى متعدد با دولت مردان، رهبران و مسئولین احزاب جهادى داشت و در این سفر موفق شد که اوضاع نظامى، ادارى و فرهنگى کشور را بررسى نماید. او علاوه بر اینکه از مدرسین برجسته حوزه علمیه و از خطبای نامدار کشور بود، در کنفرانس و سمینارهاى علمى، فرهنگى و سیاسى که در ارتباط افغانستان دایر مى‏گردید حضور مستمر داشت.

به باور عادلی، جایگاه ایشان در میان مردم و جامعه خیلی برجسته بود، کسانیکه در پای سخنرانی و یا جلسات علمی حضرت آیت الله وحیدی حضور می یافتند واقعا به ایشان محبت داشتند و او محبوب القلوب در میان مردم و علمای این کشوربود، در تجلیل از شخصیت و مقام علمی ایشان که در شهرهای مختلف ایران توسط علما و مهاجرین کشور و همین طور در کابل از سوی بیت و اهالی مدرسه محمدیه شهید آیت الله العظمی واعظ(ره) ، اهالی کجاب علیا، چهار طایفه، دامرده، قوم عبدالخالق، دایمرداد بالا، تیزک و دایمرداد پایین، بنیاد فرهنگی، تبلیغی پیامبر اعظم(ص)، مجمع فرهنگی بقیت الله(عج) و سادات کجاب صورت گرفت، بیان گر جایگاه و موقعیت وی در میان مردم و شخصیت های علمی و فرهنگی کشور می باشد.

او خاطرنشان کرد: آیت الله وحیدی(ره) دروس مقدماتی و ادبیات عرب را در محضر پدر بزگوارش مرحوم حجت الاسلام و المسلمین حاج سید اسماعیل آخوند که از ادبای برجسته و مشهور آن منطقه بود آموخت و مدتی نیز از حضور مرحوم حضرت آیت الله شیخ خانعلی خواتی(ره) کسب فیض نموده و برای ادامه تحصیل به شهر کابل می آید، در پایتخت کشور نیز از محضر بزرگان آن زمان در حوزه علمیه مدرسه محمدیه استفاده نموده و از شاگردان خاص حضرت آیت الله العظمی واعظ شهید(ره) بود که سالیان زیادی از محضر استاد بهره جست و توشه و زاد راه خویش را، از آن خرمن معرفت برگرفت، آنگاه خود در حوزه علمیه کابل و قم به پرورش شاگردان پرداخت.

عادلی افزود: آیت الله وحیدی در طول زندگی خویش، علاوه برتبلیغ و ارشاد و تربیت شاگرد، درحمایت از جهاد افغانستان نقش برجسته و ارزنده ای را ایفا نمود، او در دوران جهاد چهارده ساله مردم مسلمان افغانستان در جمع آوری کمک و رساندن پیام جهاد به گوش جهانیان سفرهای متعدد تبلیغی در نقاط مختلف داشت. با این حال ایشان باحضور فعال در جهاد، تدریس سطوح عالیه، تبلیغ وبیان معارف اسلامی در جامعه، آثار گرانمایه و شاگردانی زیادی را به یادگارمانده است.

به باور حجت الاسلام عادلی: سخن از خطیب شهیر و استاد برجسته حوزه علمیه است، حضرت آیت الله وحیدی(ره) از دودمان وسلالۀ پاکانی چون؛ عارف وفقیه وارسته، امام زاده سید یحیی(مشهور به شاه قلندر) می باشد، خدمات امام زاده سید یحیی و فرزندان دانشمند و فرهیخته آن بزرگوار بر علما واهل نظر این کشور پوشیده نیست، از میان علماء، بسیار زبان به تعریف وتمجید این بزرگان گشوده اند، اعقاب امام زاده سید یحیی(شاه قلندر) از سید شاه سالم (مشهور به شیرسرخ) که در کجاب مدفون است تا به خود حضرت آیت الله وحیدی(ره) اکثرا از شخصیت های معنوی و علمی این کشور بودند، بدون تردید هر قدر آیت الله وحیدی(ره) را به جامعه بشناسانیم، قدمی هرچند ناچیز، در مسیر آشنا ساختن مردم عالم دوست با عالمان و فرهیخته گان اسلامی برداشته ایم. 

ورود اسلام به افغانستان سابقه ی درازی دارد و شاید بتوان گفت که سابقه آن به همان دهه های نخستین هجری باز می گردد، سید جمال الدین حسینی- معروف به افغانی - در تاریخ افغانستان می نویسد: «افغانیان در زمان خود پیامبر اکرم^(ص) دعوت به اسلام را پذیرفته و هیئتی را به سر پرستی فردی به نام قیس به حضور پیامبر اسلام^(ص) فرستادند و این گروه در نزد پیامبر^(ص) ماندند و آموزش یافتند و در فتح مکه همراه دیگر مسلمانان شرکت داشتند و سپس به منطقه ی خود بر گشته و در نشر اسلام بویژه در کوه های غور کوشش نمودند که در نتیجه همه ی مردم آن مناطق به اسلام گرویدند.»

مردم کوهستان غور بین سال های۴۰-۳۰ هجری اسلام و تشیع را پذیرفتند. اعزام فرماندار، از سوی امام علی^(ع) به منطقه ی خراسان و رفتار انسانی او با عموم مردم موجب علاقه و گرایش ساکنان غور به اهل بیت^(ع) شد. مقاومت های سر سختانه مردم غور در مقابل عوامل بنی امیه، شدت علاقه آنان را به اهل بیت^(ع) نشان می دهد، به طور کلی از لحاظ تاریخی جای تردیدی نیست که محبیین اهل بیت^(ع) از همان آغاز فتح اسلامی در افغانستان بوده اند؛ اینک نگاه کوتاه به پیشینه ای تاریخی و برگزاری مراسم محرم و عاشورا در افغانستان اشاره می گردد.
در تاریخ، گذشته مردم مسلمان ومحبیین اهل بیت^(ع) در این سرزمین نشان می دهد که تا زمان عبدالرحمن به طور خودمختار و نیمه مستقل مراسم سوگواری در این کشور برگزار می گردید. اما درعصر امیر عبدالرحمن خان، شیعیان افغانستان در انزوا از سایر مردم، در دره‏ های کم زمین و کوه‏هاى دشوارگذار افغانستان مرکزى زندگى مى‏کردند.
 عبد الرحمن خان و قتل عام شیعیان (۱۲۹۸-۱۳۱۹) اتحاد پیروان مذهب تشیع و تسنن و نفرت آنان از انگلیس موجب شد که انگلیس انتقام شکست‏هاى پیاپى خود را از ملت افغانستان به وسیله منصوب کردن عبدالرحمن خان به حکومت افغانستان و تحریک وى به خشونت‏ بگیرد. شیعیان که تا این زمان در عمل به مذهب و اجراى فقه جعفرى آزاد بودند.عبدالرحمن براى تحکیم موقعیت و اجراى منویات انگلیس در ابتدا دست ‏به دو اقدام عمده زد:
۱/ تاسیس ارتش وابسته و قوى که با راهنمایى و کمک تسلیحاتى و مالى انگلیس انجام شد.
۲/ ملت افغانستان که با تقدیم هزاران شهید و تحمل خرابى فراوان استقلال کشور را حفظ کرده بودند بعد از پایان یافتن جنگ و خروج انگلیس زمام کشور را در دست کسى دیدند که به نحو آشکار و با سازش ننگین قیمومیت‏ «انگلیس‏» را در امور خارجى افغانستان پذیرفت، وى براى جبران این امر و اغفال ملت‏، خود را حامى اسلام و رهبر سیاسى - مذهبى مردم خواند و از آن‏جا که شیعیان را بزرگ‏ترین خطر در راه اجراى اعمال خویش مى‏دانست ‏با نقشه انگلیس و با خریدن ملاهای درباری و خودفروخته، شیعیان را کافر اعلام کرد ومردم را به جهاد علیه آنان و یا به تسنن واداشتن‏شان فرا خواند.
بنا بر این قبل از حدود شش دهه، (پس از دوران عبدالحمن خان) تجلیل از سالروز شهادت سرور آزادگان حضرت امام حسین^(ع) در پایتخت ونقاط مختلف افغانستان به دلیل خوف از حاکمان وقت مراسم سوگواری مخفیانه برگزار می گردید (در این مورد به کتاب سیف الاسلام، تألیف حضرت آیت الله العظمی سید محمد سرور واعظ^(ره) مراجعه گردد.)
 اما پس از ارشاد وتبلیغ روشنگرانه عالمان دینی به خصوص فقیه بیدارگر، حضرت آیت الله العظمی حجت کابلی^(ره) و با تأسیس بنای تکیه خانه عمومی چنداول مراسم سوگواری اباعبدالله الحسین^(ع) به صورت علنی و رسمی برگزار شد و شاه آن وقت در روز عاشورا با برخی از اعضاء کابینه در تکیه خانه عمومی چنداول و گاها به مدرسه محمدیه آیت الله العظمی واعظ شهید^(ره) شرکت می نمودند.
با آغاز جهاد و روی کار آمدن دولت اسلامی در این سرزمین باعث گردید تا مسلمانان شیعه وسنی با عاشورا آشنائی بیشتر پیدا نمایند و هر سال نسبت به گذشته، سالروز شهادت حضرت حسین ابن علی^(ع) و یاران فداکارش در کابل و دیگر ولایات افغانستان با حضور وسیع مردم هرچه با شکوه تر برگزار می گردد و نسبت به سال های قبل از نظم و تدابیر بهتری برخوردارمی باشد؛ هر چند در برخی از کشورهای اسلامی دشمنان اسلام تلاش نمودند تا با عناوین مختلف مذهبی، سیاسی، قومی و … در میان حلقات افراطی باعث تشنج و درگیری های خانمانسوز داخلی گردند؛ اما خوشبختانه در افغانستان علمای هوشیار و روشن ضمیر دینی اهل تشیع و تسنن مخصوصاً اعضای شورای اخوت اسلامی براساس اصل وحدت دینی میان پیروان مذاهب اسلامی تاکید داشتند و با برگزاری مراسمات دینی همیشه کوشیده اند به اسرع وقت مشترکاً دسایس و توطئه دشمنان نفاق افکن را خنثی سازند.
در افغانستان به خاطر اکثریت غالب اهل تسنن، همواره تاکنون اقلیت تشیع از سوی حکام مستبد همانند دوران عبدالرحمن خان و حاکمیت طالبان مورد تنفر و ظلم بودند، ولی پس از سقوط گروه طالبان تا هم اکنون مراسم محرم با شکوه گرامی داشته می شود؛ بنا براین مراسم سوگواری اباعبدالله الحسین^(ع) از همان نخستین روزهای شهادت آن بزرگوار تا کنون تحت شرایط مختلف به صورت های گوناگون دایر می گردید، تا اینکه در این اواخر جهانگیر شده است واین را نباید فراموش کرد که پیروان مکتب اهل بیت^(ع) سالیان متمادی همواره کوشیده اند که به هر قیمت عاشورا را زنده نگه دارند و در این راه در سایه جهل و تعصب وقلدوری, فشارهای جانکاهی راتحمل کرده اند. عالمان دینی و دینداران در این راه جان داده اند و بارها تا آستانه مرگ پیش رفته اند . 
یکی از دستاوردهای مهمّ قیام کربلا، تبیین شیوه‌ای اصولی و بسیار مؤثّر در مبارزه با حکومت‌های سلطه‌گر و زورمدار بوده است. حادثة کربلا، یک قیام اسوه و یک سیرة عام برای تئوری انقلاب و یک پیام انقلابی ـ تاریخی است که برای هر عصری، پیام ویژه‌ای دارد. بر اساس ویژگی‌های شاخص نهضت امام حسین^(ع)، میان جنبش‌های اسلامی در سراسر جهان اسلام، پیوند به وجود آمد و موج بیداری و انقلاب، مناطق وسیعی از جهان اسلام مانند مصر، سوریه، لبنان، عراق، ترکیه، افغانستان، پاکستان، الجزایر، تونس، مراکش، حجاز، اندونزی، هندوستان و ایران را در بر گرفت.
اما از سال ۱۳۸۵ بدینسو، همه ساله محافل با شکوهی از سوی شورای اخوت اسلامی با حضور شخصیت های برجسته این کشور در مسجد عیدگاه کابل برگزار می گردد، در این چند سال اخیر حکومت با تدابیر ویژه امنیتی سهم گرفته وبا حضور و استقبال شخصیت های فرهیخته علمی، سیاسی و حکومتی، نمایندگان مجلس سنا و پارلمان و صدها تن از اقشار مختلف مردم مسلمان سنی وشیعه از عاشورا تجلیل به عمل می آورند.
 حجت الاسلام والمسلمین حاج سید محمدهادی «هادی» مسئول کمیسیون تبلیغات شورای علمای شیعه بعنوان رئیس کمیسیون برگزاری مراسم سوگواری از سوی شورای علمای شیعه و شورای اخوت اسلامی بامسئولین وزارت خانه های دفاع ملی، داخله، امنیت ملی، نماینده ریاست جمهوری، آیساف و… نشست مشترک جهت تنظیم برنامه های عزاداران حسینی فعالیت شبانه روزی می نمایند، در سال گذشته که جلسات در کارنیزیون اردوی ملی بود، حقیر از اول تا یازدهم محرم در کمیسیون ذکر شده حضور داشتم، محرم و عاشورای آن سال با شکوه هرچه تمام تر نسبت به سال های قبل برگزار شد؛ بدون تردید مراسم عاشورا در افغانستان سابقه بسیار دارد، اما درنحوه برگزاری این مراسم در سال های اخیر تغییرات زیادی رونما شده است. در گذشته های نه چندان دور مراسم عاشورا بیشتر در حسینیه ها برگزار می شد و مردم با تجمع در حسینیه ها پای منبر روحانیون می نشستند، سینه می زدند و با گوش دادن به روضه خوان ها می گریستند. به این ترتیب برگزاری مراسم عاشورا صرفا به حسینیه ها محدود بود و این مراسم عزا داری ١٣ روزه بسیار با سادگی برگزار می شد، از گذشته ها(از زمان حضرت آیت الله العظمی حجت^(ره)) عاشورا در افغانستان تعطیل عمومی بوده است، شیعیان و اهل سنت کشور این روز را با حضور در مساجد و تکایای گرامی می‌دارند و به عزاداری و توزیع خیرات می‌پردازند. سال قبل مقام‌ های دولت افغانستان در نشستی که با حضور شماری از مدیران شبکه‌های تلویزیونی برگزار شد، خواستار احترام به شعائر اسلامی در ماه محرم و پرهیز از پخش برنامه‌های مخالف شرع شده بودند. 
در میان شبکه‌های مختلف تلویزیونی در کابل تنها یک شبکه دولتی و بقیه از سوی بخش خصوصی اداره می‌شود. اغلب برنامه‌های‪ نزدیک به بیست شبکه تلویزیونی اختصاص به میزگردها با شرکت علمای شیعه و سنی در مورد واقعه کربلا، پخش مستقیم مراسم عزاداری از کربلا، فیلم‌های مستند و برنامه‌های محرم و عاشورا اختصاص دارد و از سوی دیگر افغانستان کشور اسلامی است که نشر موسیقی و نمایش فلم های هنری با پارچه های رقص و آواز، از قدیم الایام تاکنون در ایام عاشورا مخالف عنعنات مردم مسلمان افغانستان بوده است. در روز های تاسوعا و عاشورا که از روز های مقدس و مصادف با شهادت امام حسین^(ع) نواسه پیامبر اسلام^(ص) است، همه تلویزیون ها و رادیوها در کشور، برنامه های مذهبی پخش می نمایند. 
نویسنده: سید جعفر عادلی

از آیات فراوان کلام نور بخش الهی به دست می آید که در ادیان آسمانی از زمان حضرت ابراهیم خلیل^(ع) تا امروز خداوند محوریت حرکت توحیدی را، و راه خداوند را در کعبه قرار داده و رمزها و رازهای این مساله هنوز واقعاً برای ما آشکار نیست. همه جا خانه خداست و مالک همه چیز خداوند است.  اما خداوند در سرزمین مکه خانه انتخاب می کند و برای آن احکامی و بر محور آن عیدی قرار می دهد، و تاریخی  به عنوان حج که با طراحی و معماری جبرئیل و با بنای حضرت ابراهیم و اسماعیل^(ع) در یک منطقه خشک و بی  آب و علف بنا شده است که کعبه نام دارد.

کعبه یک ساختمان چهار گوشه، طوری طراحی شده است که هر گوشه اش به طرف یکی از جهات اربعه (شمال، جنوب، شرق و غرب) است. بعضی ها می گویند، این طراحی بخاصر این بود که این گوشه ها با طوفانهای آن منطقه یک نوع حفاظت ساختمانی است. خانه کعبه از زمان حضرت ابراهیم^(ع) که دو هزار سال پیش از حضرت مسیح^(ع) بوده و حالا هم ما دو هزار سال بعد از حضرت مسیح هستیم، چهار هزار سال خانه کعبه به همان صورت اول خود باقی مانده، بارها در اثر سیل و جنگها خراب شده ولی مجدداً با تغییرات کمی ساخته شده است.

لذا مسلمانان سال یکبار در ماه ذی الحجه پاسخ به دعوت شیخ الانبیاء حضرت ابراهیم خلیل الرحمان^(ع)، به خانه کعبه مشرف می شوند؛ حرکت مهمانان و زوار بیت الله الحرام از سراسر جهان به عشق دیدار خانه معشوق و کعبه آمال و اجتماع آنان در سرزمین وحی در حقیقت یک هجرت بزرگ است؛ رفتن به مکه معظمه یک سفر الهی و خدایی است، یک میدان گسترده خود سازی و جهاد اکبر است.

همانگونه که در برخی از روایات آمده اسرار عبادتها در قیامت ظهور مى‌کند که روز ظهور باطن افراد و اعمال آنان است، اسرار نماز و روزه و سایر عبادات در قیامت ظهور مى‌کند،  اما اگر کسى در دنیا توانست بفهمد حجش مورد قبول یا مردود واقع شده مى‌تواند به گوشه‌اى از اسرار حج واقف شود.

اولین عمل در عمره تمتع یا عمره مفرده و حج تمتع یا حج افراد، احرام در میقات است.

اولین مرحله از مناسک حج تمتع بعد از احرام حج تمتع، وقوف از سرزمین عرفات مى‌باشد و این عمل بعد از زوال روز نهم ذیحجه تا غروب شرعى مى‌باشد.

امیرالمومنین امام على^(ع) درباره راز وقوف در عرفات فرمودند: عرفات خارج از مرز حرم است و میهمان خدا باید بیرون دروازه، آنقدر تضرع کند تا لایق ورود به حرم شود.

یکى از بهترین اعمال در روز عرفه، خواندن دعاى امام حسین^(ع) در این روز مى‌باشد.

در این دعا، امام حسین^(ع) همان‌طور که روش حکومت اسلامى و دولت مکتبى و ظهور ولایت الهى را نشان مى‌دهد، رسم سلحشورى و سنت سرکوبى جنایتکاران را هم ارائه مى‌کند.

محرم شدن واجبات و مستحباتى دارد، یکى از مستحبات احرام غسل است و براى انجام غسل باید لباس دوخته را بیرون آورد به این معنا که یک وقت انسان لباس چرکین و کهنه را از بدن بیرون مى‌آورد و لباس نو و پاکیزه مى‌پوشد اما در اعمال حج، علاوه بر این کار، بدن را شستشو مى‌دهد.
وقتى لباس کهنه و دوخته را از تن در مى‌آورد یعنى لباس معصیت را از خود دور مى‌کند و معناى غسل آن است که گناهان گذشته را با آب توبه شستشو مى‌دهیم یعنى خدایا من دیگر گناه نمى کنم و حتى گناهان گذشته را مى‌خواهم شستشو دهم.

پس سر غسل آن است که خدایا من همه آن معاصى و گناهان را در پاى توبه تو ریختم و اینک با بدن پاک، قلب پاک و جامه پاک، جامه طاعت در بر مى‌کنم.

لذا امام سجاد^(ع) به گوشه‌اى از این اسرار اشاره نموده و فرمودند:‌شما وقتى در میقات تنظیف مى‌کنید، در حقیقت خود را از ریا و نفاق تطهیر مى‌نمایید.

طاهر نمودن بدن، الگو و نمونه‌اى از تطهیر دل و قلب از ریا و نفاق است.

آنگاه که احرام مى‌بندید، هر آنچه را که خداوند متعال بر شما حرام کرده است، شما هم بر خود حرام مى‌کنید و متعهد مى‌شوید که در مرز حرام راه نروید.

اینکه احرام مردان در لباس مخیط و دوخته صحیح نمى‌باشد چون مى‌خواهد به انسان تفهیم کند او روزى را در پیش دارد که باید با لباس ندوخته وارد آن شود و آن روز مرگ است که کفن در بر مى‌کند و قیامت با همان کفن ظهور و حضور پیدا مى‌کند.

حاجی پس از غروب آفتاب روز نهم ذیحجه از سرزمین عرفات به سوى مشعرالحرام حرکت مى‌کنند.

اما مشعرالحرام جزو محدوده حرم و اولین در ورودى حرم است، لذا کسى که در عرفات و در روز عرفه به علوم و معارف الهى عارف شده، لایق است که وارد حرم شده و در راهرو و دالان ورودى آن شبى را بیتوته کند و از همانجا سنگریزه‌هایى را جمع‌آورى نماید تا در روز دهم در منا جمرات و شیطان را رمى کند.

راز وقوف در مشعرالحرام آن است که قلب خود را با شعار تقوا آگاه کند تا قلب او با تقوا شناخته شود و با جمع‌آورى سنگریزه‌ها نیرو مى‌گیرد و خود را مسلح مى‌کند تا با شیطان به نبرد برخاسته و با طاغوت بجنگد.

هنگامی که برای قربانی در سرزمین  منا حاضر می شوند، رمز گذشت از همه چیز در راه معبود را در می یابد؛ قربانی کردن مظهری است برای تهی نمودن قلب از غیر یاد خدا و هنگامی می توان از این مناسک بهره تربیتی کافی گرفت که تمام صحنه ذبح اسماعیل و روحیات این پدر و پسر به هنگام قربانی در نظر مجسم شود و آن روحیات در وجود انسان پرتو افگن گردد.

هنگامی که به سراغ جمرات می رویم این معما در نظر حجاج خود نمایی می کند که با پرتاب این همه سنگ به یک ستون بی روح چه مفهومی می تواند داشته باشد؟

و چه مشکلی را حل می کند؟ اما بخاطرانسان می آید که اینها یاد آور مبارزات حضرت ابراهیم^(ع) با وسوسه شیطانی است که سه بار بر سر راه او ظاهر شد و تصمیم داشت او را در این جهاد اکبر گرفتار سستی و تردید کند، اما هر بار آن قهرمان توحید او را از خود دور کرد.

مفهوم این مراسم این است که همه شما نیز در طول عمر در میدان جهاد اکبر با وسوسه های شیاطین روبرو هستید و تا آنها را سنگ سار نکنید و از خود نرانید پیروز نخواهید شد.

پس حاجى متوجه باشد که آن‌ جمره،‌ شیطان نمى‌باشد و این سنگ زدن رمى شیطان و راندن شیطان نیست و شیطان هرگز با هفت سنگ طرد نمى‌شود، تنها راه در امان ماندن از آسیب‌هاى شیطان پناه بردن به خداوند متعال مى‌باشد اما کسى که غافل باشد از یاد خداوند متعال، شیطان قرین او مى‌شود و کسى که شیطان قرین او شد هرگز نمى‌تواند شیطان را رد کند و چنین کسى حقیقتا اعمال منا را انجام نداده اگرچه ظاهرا انجام داده است و این شخص به سر رمى جمرات نرسیده است.

و هنگامی که حجاج  به صفا و مروه می روند و مشاهده می کنند که گروه گروه مردم از کوه کوچک به آن کوه کوچکتر می روند و ا ز آنجا بر می گردند و بی آنکه چیزی به دست آورده باشند این عمل را تکرار می کنند، گاه می دوند و گاه راه می روند، مسلماًٌ تعجب می کنند که این دیگر چه کاری است و چه مفهومی می تواند داشته باشد؟!

اما اینجاست که انسان به یاد آن زن با ایمان «هاجر» می افتد که با سعی و تلاش جان فرزند شیر خوارش حضرت اسماعیل^(ع) را نجات می دهد.

لذا زائر عارف به اسرار حج، وقتى که آب زمزم را بر سر و سینه یا در کام و دهان خود مى‌ریزد، قصد او این است که خدایا، من جام طاعت نوشیدم و جام معصیت را ترک کردم.

سومین عمل در سرزمین منا، حلق است. موى سر انسان به حسب ظاهر، جمال و زیبایى انسان است.

اگر کسى موى سر شخصى را به اجبار بتراشد باید دیه بپردازد چون زیبایى را از او گرفته است.

اما در منا، باید سر خود را بتراشد و راز تراشیدن این است که انسان هرگونه غرور و کبر ومنیت را از سرش به در کند و خود را از هر معصیتى تطهیر و تنظیف نماید.

این گفتاری است از  بعد اخلاقی حج که از مهم ترین فلسفه حج همان دگرگونی اخلاقی است.  مراسم احرام انسان را به کلی از تعیینات مادی و امتیازات ظاهری و لباسهای رنگارنگ و زر و زیور بیرون می برد و یا تحریم لذائذ و پرداختن به خود سازی که از وظایف محرم است او را از جهان ماده جدا کرده و در عالمی از نور و روحانیت و صفا فرو می برد.

لذا رسول گرامی اسلام^(ص) در بیان معیار حج مقبول فرمودند، نشانه قبولى حج این است که حج گزار از آن پس، مرتکب گناه نشود اما اگر همچنان به تباهى و گناه تن داد، این نشان از مردود بودن حج اوست.

اما کنگره «توحید» و «اخلاص» و «عبادت»، کنگره «دعا» و «مناجات»، کنگره مجاهده با نفس و بریدگى از دنیا و تمرین آمادگى براى سفر آخرت، کنگره تمرین سیر الى‏ الله‏ و مجاهده و مراقبه و مکاشفه، در هیچ کجاى دنیا نیست. کنگره‏ای که «فرد» و «جمع» را در یکدیگر ذوب مى‏کند: عمل فردى را در فضاى جمعى و فضاى جمعى را در عمل فردى محو مى‏کند بدان گونه که هر «حاجى» در ایام حج، در اندیشه خویشتن‏یابى و حدیث نفس و راز و نیاز و تصفیه باطن خویش است.

حج، از سوى دیگر نشان از ژرفاى تاریخ نورانى انبیا و اولیاى الهى از آدم، نوح، ابراهیم، سلیمان، موسى، عیسى، محمد و اصحاب و آل محمد^(ص) دارد و حج، در این نگرش بازنگارى تاریخ انبیا است.

حج، یک تمرین است، یک مانور است یک آموزش چند روزه است براى آماده‏سازى فرد تا در پهنه زندگى براى پیکارى بى‏امان، تمرین دیده و آموزش دیده باشد .

حج، در روزهائى اندک، این مراحل را به انسان مى‏آموزند که سرمشق همه زندگى او در سراسر دوره زندگیش باشد.

حج، از نگرش دیگر، بازساخت عرصات قیامت است، مجسم‏سازى حشر خلق، همه یک‎سو و بى‏هیچ امتیاز، روى به سوى بهشت یا جهنم، حشرى عظیم در پهنه دنیا که نمونه‏اى کوچک از حشر اکبر در سراى آخرت است.

سید جعفرعادلی«حسینی»

( انا لله و انا الیه راجعون)‏

اذا مات العالم ثلم فی الاسلام ثلمه لا یسدها شیء

مجمع فرهنگی بقیت الله(عج) عروج ملکوتی این عالم جلیل القدر را که در ایجاد و شکل گیری این نهاد فرهنگی با حضور سایر شخصیت های علمی نقش موثرداشت، به محضر حضرت بقیه الله الاعظم ارواحنا لتراب مقدمه الفداء، مراجع عظام تقلید (دامت برکاتهم)، روحانیت معزز، حوزه‌های علمیه و بیت‌معظم له و تمام بستگان محترم شان تسلیت گفته  و علو درجات ایشان را از ذات باری‌تعالی مسألت می‌نمایند.

فقدان شخصیتی که عمر پربرکت خود را صرف علم و خدمت  در راه مکتب علوی نمود و با بهره مندی از فیض ناب علوم اهل بیت (علیهم السلام ) در افغانستان و قم، منشاء برکات و ثمراتی فراوان گردید و عمرشریفش را در ترویج معارف الهی، تحقیق علوم حوزوی و تربیت شاگردان  صرف نموده  و آن عزیز سفرکرده هدیه الهی، منبع فیض و از ستون های استوار و مایه خیر و برکت بود که  برای روح مطهر این استاد حوزه  و خطیب شهیر، طلب رحمت و مغفرت نموده  و از پروردگار متعال می خواهیم این عالم وارسته را در جوار رحمت واسعه خویش با ائمه معصومین(علیهم السلام) محشور فرماید.

مجمع فرهنگی بقیت الله(عج)‌

سیدجعفرعادلی«حسینی»

افغانستان – کابل – سه شنبه ۲۶ عقرب ۱۳۸۸

مردم افغانستان،  خصوصا شیعیان این کشور عید غدیر را عید ولایت و امامت حضرت علی^(ع) داماد و پسر عم رسول گرامی اسلام^(ص)  می دانند. عید غدیر همچون دیگر اعیاد اسلامی برای مردم افغانستاان از اهمیت خاصی برخوردار است.

باشنده گان کابل در نقاط مختلف پایتخت، با برگزاری مجالس سخنرانی،  نعت خوانی،  مداحی و تواشیح این عید را گرامی می دارند.
مردم کابل در این روز به زیارتگاه سخی که منسوب به حضرت حضرت علی^(ع) است می روند و این روز را گرامی می دارند.
تهنیت و تبریک گفتن در عید غدیر از دیگر رسوم این روز است که شیعیان افغانستان یکدیگر را به ولایت حضرت علی^(ع) تهنیت و شادباش می گویند.

این روز نزد سادات افغانستان از شکوه خاصی برخوردار است و مردم هر کوچه و محل به دیدار همسایگانی از سادات می روند و ولایت جدشان حضرت علی^(ع) را به آنها تبریک گفته و از آنها عیدی که معمولا پول است می گیرند و آن را به عنوان تبرک نزد خویش نگه می دارند.

امسال نیز طی جشن ها و آیین های ویژه ای از عید غدیر در حوزه های علمیه کابل، مساجد و مراکز فرهنگی همانند: بنیاد فرهنگی، تبلیغی  پیامبر اعظم^(ص) تجلیل به عمل آمد.

بدین مناسبت صبح جمعه مورخ ۱۳ قوس ۱۳۸۸  نشست علمی با حضور اندیشمندان فرهیخته در بنیاد فرهنگی،  تبلیغی پیامبر اعظم^(ص) برگزار شده بود، در این مراسم که  علماء، فرهنگیان و شخصیت های سیاسی شرکت نموده  بود، سید جعفرعادلی«حسینی» معاون تبلیغ و امور فرهنگی بنیاد فرهنگی، تبلیغی پیامبراعظم^(ص) گردانندگی جلسه را  پیش می برد.

 ایشان در آغاز راجع به اهمیت  عید غدیر گفت: سال دهم هجرت که مسلمانان همراه پیامبر اسلام^(ص) مراسم حج را به پایان رساندند و آن سال بعدا «حجه الوداع» نام گرفت، پیامبر اکرم(ص) عازم مدینه گردید.

فرمان حرکت صادر شد. هنگامی که کاروان به سر زمین«رابغ» در سه میلی جحفه که میقات حجاج است، رسید. امین وحی در مکانی به نام «غدیر خم» فرود آمد و آیه ۶۷ سوره مائده: «یَا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنزِلَ إِلَیْکَ مِن رَّبِّکَ وَإِن لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَالله یَعْصِمُکَ مِنَ النَّاسِ» نازل شد که ای پیامبر، آنچه از طرف خدا فرستاده شده، به مردم ابلاغ کن. اگر این کار را نکنی، رسالت خود را تکمیل نکرده ای و خداوند تورا از گزند مردم حفظ خواهد کرد.

دستور توقف در آن مکان صادر شد. همۀ مردم ایستادند. وقت ظهر هوا بشدت گرم بود، پیامبر اسلام^(ص) نماز ظهر را با جماعت خواند سپس در حالی که مردم دور او را گرفته بودند، برروی نقطه بلندی که از جهاز شتران برپا شد، قرار گرفت و با صدای رسا خطبه خواند و سپس فرمود: «مردم نزدیک است من دعوت حق را لبیک گویم و از میان شما بروم من مسئوولم و شما هم مسئولید.»

سپس مطالبی گرانبها بیان کرد و فرمود: «من دو چیز نفیس در میان شما به امانت گذاریدم، یکی کتاب خدا و دیگری عترت و اهل بیت من، این دو هرگز از هم جدا نشوند. مردم به قرآن و عترت من پیشی نگیرید و در عمل به آنها کوتاهی نورزید که هلاک می شوید.»

در این هنگام دست علی^(ع) را گرفت و او را بلند کرد و به همه مردم معرفی نمود، سپس فرمود: سزاوار تر برمؤمنان از خود آنان کیست؟ همگی گفتند: خدا و پیامبر او دانا ترند.»

پیامبر اکرم(ص) فرمود: «خدا، مولای من و من، مولای مؤمنانم و من برآنها از خود اولی و سزاوار ترم.»

بعد فرمود: «ای مردم هزکس من مولای اویم، علی مولای اوست، خداوندا کسانی که علی را دوست دارند، دوست بدار و کسانی که او را دشمن دارند، دشمن دار و….»

ایشان در پایان این مقدمه اعلان نمود، آیت الله سید محسن حجت، آیت الله سید محمد جواد مجاهد و  حجت الاسلام والمسلمین موحد بلخی  هرکدام بطور جداگانه.پیرامون غدیر در منابع اولیه اهل سنت، ولایت تکوینی و تشریحی حضرت علی^(ع) و امام علی^(ع)  از دیدگاه شعرای فارسی دری مورد بحث و بررسی قرار می دهند.

 در این جلسه، حجت الاسلام والمسلمین موحد بلخی به جایگاه غدیر و ولایت حضرت علی (ع) از دیدگاه شعر و ادب پرداخت.

آقای موحد به بررسی ولایت و امامت حضرت علی^(ع) در اشعار صائب تبریزی، بیدل دهلوی و دیگر شاعران پرداخت.

و هچنین نصرت الله جمالی معاون رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کابل در بخشی از برنامه به قرائت شعری با عنوان سردار فتح در خصوص ولایت حضرت علی^(ع) پرداخت.

آیت الله مجاهد از دیگر علمای برجسته کشور، عید غدیر را بهترین عید برای مسلمانان می داند و می گوید: روز ۱۸ ذی الحجه است و از عید اضحی و فطر هم بهتر است.

آقای مجاهد با اشاره به آیه ۳ سوره مائده «الیوم اکلمت لکم دینکم و…» گفت: از از این آیه می فهمیم که کمال دین و تمام نعمت، همه آن مربوط است به ولایت علی ابن ابیطالب، از آن طرف هم ما از حکایات و قصص و سرگذشت تاریخ بدست آورده ایم و می دانیم که بهترین چیز همان غایت اشیا است، هر چه هست نهفته است در همان هدف غایت است.

به عقیده وی، بهترین پیامبران همان خاتم پیامبران است و بقیه آنها طفیلی بوده اند و همچنان بهترین عمل و بهترین وظیفه برای مسلمانان شناخت علی ابن ابیطالب است، چون ولایت ایشان آخرین مطلبی است که در دین اسلام مطرح شده است.
به باور آقای مجاهد، همه واجبات و مستحبات و همه احکام در طول زمان ۲۳ سال گفته شد و آخر، مهر خاتمیت به نام ولایت ثبت شده است که اگر این نبودی اسلام به هدف نمی رسید.

به گفته مجاهد، همان طور که در عالم تکوین قلب لازم است در عالم تشریع هم ولایت همین نقش را دارد.
به گفته وی، ولایت تشریعی خیلی مهم تر است از ولایت تکوینی زیرا در جهان تکوین هدایت کننده های متعدد داریم برای هر قشری از موجودات این عالم چه هدایت غریزی حسابش کنیم یا هدایت حسی تا برسد به هدایت عقلی که خیلی از موجودات را شامل است، اما آن مرحله که هدایت دینی است مرتبط است به قضایایی که جامع بین دنیا و آخرت است، این امکان ندارد که کسی هم در این عالم سعادتمند باشد و هم بعد از این عالم مگر با ارتباط با آن هادی کل با آن کسی که ولایت کامل به تمام جهان تکوین و تشریع دارد.
به عقیده آیت الله مجاهد کسی در این جهان، ولایت را درست نشناسد در قیامت از ولایت بهره نمی گیرد.

او افزود: نه تنها آیات وارده در این لحظات در ایام عید غدیر این عظمت را بیان کرده است و نه تنها پیامبر در فرصت های مناسب این مطلب را اعلام کرده است و از هرجهت راه عذر را برای افراد منحرف بسته است.

آیت الله حجت، خاطرنشان کرد: مساله امامت باید از دو دیدگاه بحث شود، یکی بحث کبرای امامت و دیگر بحث صغرای امامت، ما باید اول بحث کنیم که امامت چیست و وقتی آن مطلب را به کرسی نشاندیم، آن وقت باید ببینیم که امام کیست؟
به عقیده آیت الله حجت، ائمه اطهار علیهم السلام آنطور که باید شناخته شوند، شناخته نشده اند، زیرا بحث در کبری و‌ اصل امامت کمتر مطرح شده است و فقط به صغری پرداخته شده و گفته اند که امام فلانی است، به همین لحاظ است آن عظمت که ما برای امامت قایل هستیم دیگران قایل نیستند.

آقای حجت با بررسی ولایت حضرت علی^(ع) در احادیث و روایات اهل سنت گفت: اکثر علمای اسلامی در مورد سندیت احادیث مربوط به ولایت حضرت (علی) متفق القول اند.

او گفت: در رابطه با ولایت حضرت علی^(ع) باید از سه ناحیه وارد بحث شویم، از ناحیه قرآن،‌ سنت و عقل. در رابطه با صغری باید ببینیم که لباس امامت بر بدن کی زیباست؟ زیرا انتخاب کسی که لباس امامت بر بدن او زیبا باشد کار ساده ای نیست بنابراین باید به عقل، کتاب و سنت مراجعه کنیم.

آیت الله حجت به ذکر آیات ۶۷ سوره مائده و ۲۴ سوره صافات و حدیث غدیر پرداخت که اکثر علمای اسلامی به صورت متواتر از این آیات و روایات به ولایت و امامت حضرت علی^(ع) تفسیر نموده اند.

به باور ایشان آلوسی مفسر تفسیر روح المعانی که فردی محتاط و دقیق است وقتی به آیه ۲۴ سوره صافات می رسد، نمی تواند شان نزول آن را درباره ولایت حضرت علی^(ع) رد کند و آن را تایید می نماید.